Palliatieve sedatie voor verpleegkundigen soms ook complex: bewaak ook je eigen grenzen

Carend Redactie 11-05-2022
Palliatieve sedatie voor verpleegkundigen soms ook complex: bewaak ook je eigen grenzen

Op dinsdag 17 mei organiseert Carend een webinar over 'Palliatieve sedatie', een veelvoorkomende behandeling binnen goede zorg in de stervensfase. Sprekers van de avond zijn Metta Bunk (verpleegkundig specialist palliatieve zorg) en Sabine Netters (internist-oncoloog).

Het geaccrediteerde webinar is bedoeld voor zorgverleners (artsen, verpleegkundigen, verzorgenden), maar ook toegankelijk voor niet-zorgverleners die zich in dit onderwerp willen verdiepen. In de chat zijn moderatoren actief die op verzoek begrippen verder kunnen uitleggen en toelichten.

Ter voorbereiding, spraken we alvast met een van de sprekers, Metta Bunk. Zij is verpleegkundig specialist palliatieve zorg in het Sint Jansdal in Harderwijk.

Wat is palliatieve sedatie precies? Palliatieve sedatie is het opzettelijk verlagen van het bewustzijn van een patiënt in de laatste levensfase, geschat de laatste twee weken van het leven. Bij ernstig lijden in de laatste levensfase, waar symptoombestrijding onvoldoende succes heeft, zullen zorgverleners kiezen voor palliatieve sedatie. We mogen het alleen inzetten als er geen andere opties meer zijn om het lijden te verlichten.

Palliatieve sedatie heeft als doel om anderszins onbehandelbaar lijden te verlichten (en niet het leven te verkorten) door middel van verlaging van het bewustzijn. Dit lijden komt voort uit refractaire klachten dat wil zeggen: symptomen, die kunnen bestaan uit klachten van de verschillende (gecombineerde) dimensies van de palliatieve zorg: lichamelijk, psychisch, sociaal en existentieel. Meestal is er sprake van een continue sedatie tot aan het overlijden. Palliatieve sedatie kan echter ook kortdurend rn intermitterend (bij voorbeeld alleen s nachts) worden toegepast (pallialine, 2009).

Wanneer begin je met palliatieve sedatie? Centraal is het bestaan van één of meer onbehandelbare (refractaire) klachten (symptomen), welke leiden tot ondraaglijk lijden van de patiënt. Onder een refractair symptoom wordt verstaan een symptoom waarbij geen van de conventionele behandelingen (voldoende snel) effectief zijn en/of deze behandelingen gepaard gaan met onaanvaardbare bijwerkingen. Veelvoorkomende symptomen waarbij palliatieve sedatie gestart wordt zijn benauwdheid, pijn of uitputting, maar het is vaak een optelsom van meerdere symptomen.

Palliatieve sedatie is een complexe behandeling en moet worden beschouwd als een medisch antwoord op een ernstig medisch probleem (Pallialine, 2009).

Wat zijn de belangrijkste valkuilen voor zorgverleners rond palliatieve sedatie? Zorgverleners kunnen weinig kennis en ervaring op het gebied van palliatieve sedatie en dat kan leiden tot onnodig lijden en traumatische ervaringen voor nabestaanden. Bij te kort aan kennis en ervaring kan de communicatie te wensen over laten en kan het voorkomen dat patiënten en naasten niet goed geïnformeerd en voorbereid zijn op wat komen gaat. Op het moment dat een zorgverlener zich dat realiseert kan het zijn dat deze zich schuldig voelt en met burn-out klachten te maken krijgt. Het is heel erg belangrijk dat het gehele team goed opgeleid is om deze behandeling te starten en uit te voeren.

Er zullen veel verpleegkundigen en verzorgenden naar het webinar kijken en luisteren. Heb je tips voor hen? Bewaak je eigen grenzen! Als jij je onvoldoende bekwaam voelt, zorg dan dat iemand met je mee gaat die wel bekwaam is en zorg dat naast dat je bevoegd bent, jezelf ook bekwaamt in deze behandeling. Kijk goed naar wat jij nodig hebt om deze complexe zorg te verlenen. Zorg goed voor jezelf voordat je voor een ander kan zorgen!

We kijken uit naar dit belangrijke webinar aanstaande dinsdag!

Screenshot_20220505-124631_Gallery.png

Metta Bunk, verpleegkundig specialist palliatieve zorg Sint Jansdal Harderwijk