Rol van de huisarts in palliatieve zorg
Veel mensen in Nederland overlijden niet onverwacht en geven aan bij voorkeur thuis te willen sterven. De huisarts speelt daarbij een sleutelrol, van het tijdig markeren van de palliatieve fase tot en met de zorg in de stervensfase en de nazorg voor naasten. De handreiking benadrukt dat palliatieve zorg altijd maatwerk is, afgestemd op wat voor de patiënt betekenisvol is. Daarbij is aandacht voor lichamelijke klachten, maar óók voor psychische, sociale en zingevingsvragen.
Proactieve zorgplanning
Een belangrijk uitgangspunt is vroegtijdige herkenning en markering van de palliatieve fase om tijdig te starten met proactieve zorgplanning (PZP). Hierbij kan de zogeheten surprise question huisartsen helpen om patiënten te identificeren die baat kunnen hebben bij palliatieve zorgplanning. PZP vraagt om samenwerking én goede vastlegging van wensen en grenzen in het medisch dossier en in de ANW-overdracht.
Randvoorwaarden en knelpunten
De handreiking benoemt belangrijke randvoorwaarden en uitdagingen in de dagelijkse praktijk:
Personeel en tijd – palliatieve zorg vraagt continuïteit en inzet; de beperkte beschikbaarheid van wijkverpleging en structurele 24-uurszorg thuis blijft een knelpunt.
Deskundigheid – deelname aan PaTz-groepen en consultatie van palliatieve teams bevordert deskundigheidsontwikkeling bij huisartsen en teams.
Financiering – er is behoefte aan passende en flexibele tarieven die ook niet-patiëntgebonden zorg dekken.
Interdisciplinaire samenwerking
Palliatieve zorg is volgens de handreiking per definitie interdisciplinair. Een goed functionerend zorgnetwerk met wijkverpleging, verpleegkundig technisch team, apotheek, specialistische palliatieve teams en PaTz-groepen is cruciaal om patiënten en naasten optimaal te kunnen ondersteunen.
👉 Bekijk de handreiking hier.
Illustratie: NHG