Het begint in het voorjaar van 2023 met een pijntje in mijn bil. Het blijkt endeldarmkanker. Ik word geopereerd en krijg een stoma. Daar ben ik net zo blij met als met de uitslag dat alles verder schoon is: mijn stoelgang kan nu zijn eigen gang gaan, heel handig. En helemaal happy ren ik als altijd iedere ochtend mijn rondje. Ook als blijkt dat zich toch een kwaadaardig celletje in de lever genesteld heeft en ik weer een operatie moet ondergaan, blijf ik het blije ei. Zo’n lever groeit in no time weer aan. Wat een wonder!
Tot september 2024. Koos zit bij me in de spreekkamer, als de chirurg zegt dat er niets meer aan te doen is: de endeldarmkanker is terug en is uitgezaaid. Het is eerder een kwestie van maanden, dan van jaren. Duidelijk. Dit is het dus: het einde van mijn film, van het leven waar ik zo van genoten heb. Het klinkt misschien raar, maar het ontroert me.
Ik heb een heerlijk leven gehad en dat heb ik nog steeds. Ik ben zeventig, heb geen pijn en gebruik geen medicijnen. Als ik dan zie hoeveel mensen leven met chronische pijn, besef ik hoeveel geluk ik heb. Ik heb zelfs geen slechte knie. Kijk, iedereen gaat dood. Maar de vraag is hoe. Voor mij geen jarenlange onzekerheid, geen afhankelijkheid. Mijn lot is bezegeld en daardoor kan ik zelf keuzes maken. Ik kan mijn euthanasie regelen, mijn crematie. Dat ik dat allemaal zelf kan doen, voelt vreemd genoeg heel goed. Ik verheug me er bijna op.
Veel leed blijft me bespaard. Al mijn angsten zijn weg. Ik hoef niet meer bang te zijn om mijn zussen te verliezen of om kanker te krijgen. Ik heb het immers al! Een ander snapt er misschien niets van, maar ik steek mijn kop niet in het zand. Ik strek hem juist zoveel mogelijk uit. Je kunt verdrietig worden of boos, het kan allemaal, maar… Lachen is leven! Gelukkig snapt Koos me. Met hem kan ik genieten tot het stopt.
En onze toekomst? Die is nu. De magnolia’s bloeien, de merels zingen. Ik zie ze, hoor ze en geniet extra van ze. Gisteren zaten we in de stad op een terras: mijn oudste zus met Alzheimer, mijn jongere zus met uitgezaaide kanker en ik met de dood op de hielen. We hadden de grootste lol. Want we zijn er nog! Met Koos reis ik gewoon naar het zuiden om te overwinteren. Zolang ik me goed voel, gaat alles door. Het zou toch vreemd zijn om thuis te gaan zitten wachten op de dood. Nee, wij wachten niet.
Wat ons wel opvalt, is dat het voor mensen om ons heen vaak moeilijker is dan voor onszelf. Ze weten niet goed wat ze moeten zeggen. Logisch, natuurlijk. Machteloosheid is een lastige positie. Maar juist daarom proberen wij stevig in onze opgewekte schoenen te blijven staan. Niet mee te buigen met alle bezorgdheid. Mijn uitgezaaide kanker krijgt eigenlijk veel te veel aandacht. Mijn zus zei laatst nog dat ze eindelijk weer eens iets had om over te klagen: een pijnlijke schouder en een likdoorn. We moesten er hard om lachen. Nee, mijn kanker is eigenlijk helemaal niet zo interessant. Met mij gaat het goed.
Maar hoe is het eigenlijk met jou?
Carend en het Netwerk Palliatieve Zorg Regio IJssel-Vecht en Noordoost-Overijssel presenteren een uniek theatercollege met longarts Sander de Hosson en het ontroerende Theater Love Letters. Laat je inspireren door verhalen vol inzichten, emoties en herkenning, en ontdek hoe we samen de zorg in de laatste levensfase waardig en menselijk kunnen maken. Klik hier voor meer informatie en tickets.
