In de rubriek 'Die ene palliatieve patiënt' vertelt een zorgverlener over een patiënt die indruk heeft gemaakt of een nieuw inzicht heeft gegeven. Deze aflevering met Mustafa Bulut, geestelijk verzorger in een ziekenhuis.
‘Het is vooral de blik in zijn ogen die me altijd is bijgebleven. De man was rond de vijftig jaar oud en had een echtgenote en twee zonen. Meneer had een hersentumor en had te horen gekregen dat hij zou gaan overlijden. Er was geen weg terug. Hij zat op de rand van zijn bed, zijn vrouw zat op een stoel ernaast. Hij vroeg mij, of eigenlijk deed zijn vrouw dat namens hem: “Hoe moeten wij ons voorbereiden op de komst van de engel des doods?”
Ik heb in al die jaren slechts twee keer meegemaakt dat iemand met deze vraag kwam. Moslims stellen mij die vraag bijna nooit. Ik besefte daardoor dat deze mensen al ver waren in het verwerkingsproces. Van een verpleegkundige had ik gehoord dat hij met zijn kinderen niet over de dood sprak. Zijn vrouw zou ook tegen hem gezegd hebben: “We gaan ervoor, je wordt beter.” Ze deed dat om hem hoop te geven en te steunen.
Ik keek hem aan en zag die blik die ik dus nooit zal vergeten. Alsof hij “vertel het alsjeblieft,” leek te zeggen. Dit was de enige keer dat hij met mij over zijn aanstaande dood sprak. Hij huilde en was helemaal zichzelf. Ik zag de kwetsbaarheid en de strijd die hij leverde. Ik merkte de dubbelheid, hij wist dat hij doodging en tegelijkertijd accepteerde hij dat niet. Ik zag die tweestrijd, dat raakte me. Ik zocht hem thuis op, ook daar zag ik de liefde van zijn familie. Heel mooi.
De goedheid in zijn hart raakte me ook. Hij glimlachte naar me terwijl hij zo ziek was. En dat vind ik mooi: kracht, energie en hoop behouden, terwijl het einde in zicht is. Niet iedereen kan dat. Hoe ik zou reageren als mijn einde in zicht komt? Ik denk dat ik dat pas zal weten wanneer ik dat echt ervaar. Je weet immers pas hoe je reageert als je zelf in zo’n situatie terecht komt en het einde in zicht is.
Na zijn overlijden heb ik zijn familie nog een keer ontmoet. Ze vertelden dat hij niet met iedereen sprak maar wel met mij. De dood is pijnlijk, vooral voor de mensen die achterblijven. Als je in een ziekenhuis werkt leer je dankbaar te zijn. Je hebt geen garantie dat je oud wordt, daarom wil ik iets moois van mijn leven maken.’
Kijk hier het webinar 'Interculturele palliatieve zorg: adviezen voor betere communicatie over leven en dood' terug met Mustafa Bulut.