Kwetsbare ouderen met een heupbreuk hoeven in de toekomst mogelijk niet altijd meer naar het ziekenhuis. In delen van Nederland worden patiënten, vaak ouderen met vergevorderde dementie of een zeer kwetsbare gezondheid, al in hun eigen woonomgeving behandeld door mobiele pijnteams. Dat meldt de NOS.

Bij een heupbreuk is vervoer naar het ziekenhuis vaak buitengewoon pijnlijk. Alleen al het tillen, verplaatsen naar een brancard, de ambulancerit en het opnieuw overhevelen naar een ziekenhuisbed kunnen veel lijden veroorzaken. Zeker bij mensen met dementie, die pijn en stress vaak moeilijk kunnen begrijpen of uiten, kan zo’n traject zeer belastend zijn.

Specialistische pijnbehandeling op locatie

De nieuwe aanpak draait om specialistische pijnbehandeling op locatie. Een anesthesioloog kan bij de patiënt thuis of in het verpleeghuis beoordelen of sprake is van een heupbreuk en vervolgens een langdurig werkende zenuwblokkade geven. Deze behandeling, de zogenoemde PENG-blokkade, kan de pijn sterk verminderen en soms maanden effect hebben. Daardoor is minder morfine nodig, wat weer kan helpen om sufheid, verwardheid of delier te voorkomen.

De ontwikkeling past binnen een bredere beweging naar passende zorg: niet automatisch alles doen wat medisch-technisch mogelijk is, maar zorgvuldig kijken wat voor deze patiënt, in deze fase van het leven, werkelijk bijdraagt aan comfort en kwaliteit van leven. Voor sommige zeer kwetsbare ouderen is een operatie niet langer vanzelfsprekend de beste keuze. Zeker wanneer de kans op complicaties groot is en de levensverwachting beperkt, kan goede pijnbestrijding in de eigen vertrouwde omgeving menselijker zijn dan opname en ingrijpende behandeling in het ziekenhuis.

Studie naar inzetbaarheid

Amsterdam UMC start dit jaar een landelijke studie naar de vraag hoe deze vorm van zorg breder beschikbaar kan worden gemaakt. Nu bieden nog maar enkele ziekenhuizen mobiele pijnbehandeling als reguliere zorg aan. Een belangrijk vraagstuk is hoe dit ook haalbaar wordt voor kleinere ziekenhuizen, waar minder anesthesiologen beschikbaar zijn. Ook financiering en samenwerking met zorgverzekeraars spelen daarbij een rol.

Voor de palliatieve zorg is deze ontwikkeling belangrijk. Een heupbreuk bij een kwetsbare oudere kan het begin zijn van de laatste levensfase. Dan is de centrale vraag niet alleen: kunnen we behandelen? Maar vooral: wat voorkomt lijden, wat bewaart waardigheid en wat past bij deze mens?

Deze vorm van zorg laat zien dat goede geneeskunde soms juist betekent dat de patiënt níet naar het ziekenhuis hoeft. Niet minder zorg, maar passender zorg. Dichterbij, rustiger en met minder pijn.