Programma Masterclass Zingeving & Rouw 2026
Zingeving en rouw in de laatste 1000 dagen

Deze interdisciplinaire masterclass bestaat uit vier intensieve cursusdagen, verdeeld over twee blokken:

Blok 1
Zondag 4 oktober 2026
Maandag 5 oktober 2026

Blok 2
Zondag 15 november 2026
Maandag 16 november 2026

Tijdens de masterclass verdiepen deelnemers zich in zingeving, verlies en rouw in de palliatieve fase. Er is ruimte voor kennisoverdracht, reflectie, persoonlijke verdieping, casuïstiek, oefenen met gespreksvoering en het vertalen van inzichten naar de eigen beroepspraktijk en organisatie.

Enkele onderdelen worden deels in het Engels verzorgd.

Dag 1 — zondag 4 oktober 2026
Zingeving, spiritualiteit en de eigen professionele basis

09.00 – 10.00 uur | Ontvangst en registratie
Deelnemers worden ontvangen, schrijven zich in en maken rustig kennis met de locatie, de trainers en elkaar.

10.00 – 10.30 uur | Welkom en introductie van de masterclass
Een gezamenlijke start van de masterclass. De trainers introduceren het programma, de werkwijze en de centrale thema’s: zingeving, verlies, rouw en interdisciplinair samenwerken.
Door: Lotte Vonken en Michiel van Agt

10.30 – 12.00 uur | Je eigen zingevingskader verkennen
In dit onderdeel onderzoeken deelnemers hun eigen achtergrond, waarden en bronnen van betekenis. Aan de hand van meegebrachte symbolen, voorwerpen, muziek of tekst wordt zichtbaar hoe persoonlijke zingeving doorwerkt in de professionele praktijk.
Werkvorm: oefening in de ruimte, tweetallen en plenaire uitwisseling
Door: Michiel van Agt

12.00 – 12.30 uur | Zingeving en spiritualiteit in de palliatieve fase
Een inhoudelijke introductie op de richtlijn Zingeving en Spiritualiteit in de palliatieve fase. Wat verstaan we onder zingeving en spiritualiteit, en hoe krijgen deze thema’s een plek in goede palliatieve zorg?
Werkvorm: interactieve presentatie
Door: Michiel van Agt en Lotte Vonken

12.30 – 13.30 uur | Lunch

13.30 – 15.00 uur | Spirituele zorg in de dagelijkse praktijk
Hoe herken je zingevingsvragen in het alledaagse contact met patiënten en naasten? In dit onderdeel staat het verpleegkundig perspectief centraal: nabijheid, signaleren, luisteren en het bieden van passende ondersteuning.
Werkvorm: presentatie en interactieve bespreking

15.00 – 15.30 uur | Pauze

15.30 – 17.00 uur | Rituelen rondom sterven en dood
Rituelen kunnen houvast, betekenis en verbinding geven rond afscheid, sterven en rouw. In dit onderdeel wordt verkend welke rol rituelen kunnen spelen in de zorg en hoe zorgverleners daarin zorgvuldig kunnen aansluiten bij patiënten en naasten.
Werkvorm: interactieve presentatie

17.00 – 18.00 uur | Reflectie op de eerste dag
In kleine groepen staan deelnemers stil bij wat de eerste dag heeft opgeroepen. Wat raakt, schuurt of blijft hangen? En wat betekent dit voor de eigen praktijk?
Werkvorm: reflectiegroepen

18.00 – 19.00 uur | Diner

19.30 – 21.00 uur | Zingeving als interdisciplinaire opdracht
Zingeving is niet van één discipline. In dit avondprogramma onderzoeken deelnemers hoe zingevingsvragen zichtbaar worden binnen verschillende vakgebieden en hoe interdisciplinaire samenwerking hierin versterkt kan worden.
Werkvorm: werken in mono- en multidisciplinaire groepen, afgewisseld met plenaire reflectie
Door: Carlo Leget en Mai-Britt Guldin
Let op: dit onderdeel is deels Engelstalig.

Dag 2 — maandag 5 oktober 2026
Verlies, rouw en het Integrative Process Model

08.00 – 08.45 uur | Ontbijt

08.45 – 09.15 uur | Opening met muziek
Een gezamenlijke start van de tweede dag, met ruimte om opnieuw aan te komen en stil te staan bij de verbinding tussen ervaring, emotie en betekenis.

09.15 – 10.30 uur | Verlies en rouw als ingang tot zingeving
Verlies en rouw raken aan de kern van het bestaan. In dit onderdeel wordt het Integrative Process Model for Loss and Grief geïntroduceerd als manier om verlieservaringen beter te begrijpen en bespreekbaar te maken.
Werkvorm: interactieve reflectie
Door: Mai-Britt Guldin en Carlo Leget
Let op: dit onderdeel is deels Engelstalig.

10.30 – 11.00 uur | Pauze

11.00 – 12.30 uur | Verlies en rouw herkennen en ondersteunen
Deelnemers oefenen met het herkennen van rouwprocessen bij patiënten en naasten. Er is aandacht voor wat helpend kan zijn in begeleiding, maar ook voor wat niet opgelost hoeft of kan worden.
Werkvorm: interactieve reflectie en werken in multidisciplinaire groepen
Door: Mai-Britt Guldin en Carlo Leget
Let op: dit onderdeel is deels Engelstalig.

12.30 – 13.30 uur | Lunch

13.30 – 15.30 uur | Existentiële vragen achter verlies en rouw
Achter verlieservaringen gaan vaak grotere existentiële vragen schuil: over dood, vrijheid, eenzaamheid en zinloosheid. In dit verdiepende onderdeel onderzoeken deelnemers hoe deze vragen zich kunnen tonen in gesprekken met patiënten, naasten en collega’s.
Werkvorm: individuele oefening, plenaire reflectie en verdieping
Door: Mai-Britt Guldin en Carlo Leget
Let op: dit onderdeel is deels Engelstalig.

15.30 – 16.30 uur | Pauze

16.30 – 17.00 uur | Gespreksvoering bij existentiële vragen
Hoe voer je een gesprek over verlies, rouw en zingeving zonder te snel te willen oplossen? Deelnemers oefenen met taal, houding en aanwezigheid in existentiële gespreksvoering.
Werkvorm: oefenen in multidisciplinaire tweetallen, plenaire reflectie en verdieping
Door: Mai-Britt Guldin en Carlo Leget
Let op: dit onderdeel is deels Engelstalig.

17.00 – 17.30 uur | Reflectie op de tweede dag
Deelnemers verzamelen wat zij meenemen uit de tweede dag en verbinden dit aan hun persoonlijke leerdoelen en eigen beroepspraktijk.
Werkvorm: reflectiegroepen

18.00 – 19.00 uur | Diner

19.00 – 21.00 uur | Sterfelijkheid, verlies en rouw in beeld
Aan de hand van een interview, film of documentaire wordt verder gereflecteerd op sterfelijkheid, verlies en rouw. Beeld en verhaal vormen de ingang voor verdieping en gesprek.
Door: Lotte Vonken en Michiel van Agt

Dag 3 — zondag 15 november 2026
Innerlijke ruimte, stervenskunst en toepassing in de praktijk

08.00 – 08.45 uur | Ontbijt

08.45 – 09.15 uur | Opening en pas op de plaats
Een gezamenlijke start van het tweede blok. Deelnemers blikken terug op de eerste twee dagen en maken ruimte voor verdere verdieping.

09.15 – 10.30 uur | Innerlijke ruimte en stervenskunst
Een introductie op het Ars Moriendi-model. Dit model helpt om existentiële spanningen rond sterven, afscheid en betekenis te verkennen en bespreekbaar te maken.
Werkvorm: presentatie
Door: Carlo Leget

10.30 – 11.00 uur | Pauze

11.00 – 12.30 uur | Werken met het Ars Moriendi-model
Deelnemers gaan praktisch aan de slag met het toepassen van het Ars Moriendi-model. De nadruk ligt op het herkennen van onderliggende vragen en het oefenen met passende begeleiding.
Werkvorm: werken in groepen
Door: Carlo Leget

12.30 – 13.30 uur | Lunch

13.30 – 15.30 uur | Verdieping: begeleiding bij existentiële spanning
In dit verdiepende onderdeel wordt verder geoefend met het Ars Moriendi-model. Er is ruimte voor reflectie, casuïstiek en het verbinden van het model aan de eigen professionele praktijk.
Werkvorm: groepswerk, plenaire discussie en verdieping
Door: Carlo Leget

15.30 – 16.30 uur | Pauze

16.30 – 18.00 uur | Zingeving vormgeven in scholing en organisatie
Hoe maak je aandacht voor zingeving zichtbaar en bruikbaar in je eigen organisatie? Deelnemers maken kennis met bestaande materialen, werkvormen en toepassingsmogelijkheden die in de praktijk zijn ontwikkeld.
Werkvorm: interactieve presentatie met opdrachten
Door: Beatrijs Hofland, geestelijk verzorger Mijzo en eigenaar van Zingeving op de kaart

18.00 – 19.30 uur | Diner

19.30 – 21.00 uur | Bezinning en verwerking
Een rustige afsluiting van de derde dag. Er is geen formeel nagesprek, maar wel gelegenheid om ervaringen, inzichten of inspiratie te delen.

Dag 4 — maandag 16 november 2026
Van persoonlijke verdieping naar beleid en organisatie

08.00 – 08.45 uur | Ontbijt

08.45 – 09.15 uur | Opening met muziek
Een gezamenlijke start van de laatste cursusdag, met ruimte voor aandacht, concentratie en verbinding.

09.15 – 10.45 uur | Spirituele zorg ontwikkelen in de eigen werksetting
Hoe kan spirituele zorg structureel onderdeel worden van de dagelijkse praktijk? In dit onderdeel gaat het over instrumenten, multidisciplinaire toepassing en landelijke ontwikkelingen rond interdisciplinaire spirituele zorg.
Door: Michiel van Agt en Lotte Vonken

10.45 – 11.00 uur | Pauze

11.00 – 12.30 uur | Diversiteit in zingeving en spiritualiteit
Zingeving is persoonlijk en cultureel bepaald. Deelnemers verkennen hoe diversiteit doorwerkt in vragen rond betekenis, verlies, geloof, levensbeschouwing en zorg, en oefenen met casuïstiek uit de praktijk.
Werkvorm: interactieve reflectie en oefenen met casuïstiek

12.30 – 13.30 uur | Lunch

13.30 – 14.30 uur | Presentaties uit de reflectiegroepen
De reflectiegroepen delen hun belangrijkste inzichten uit de masterclass. Daarbij staat centraal hoe deelnemers de opgedane kennis en ervaring vertalen naar hun eigen context en werkpraktijk.
Werkvorm: vrije presentatie vanuit de reflectiegroepen
Door: Michiel van Agt en Lotte Vonken

14.30 – 15.30 uur | Evaluatie en afronding
Een gezamenlijke afronding van de masterclass. Deelnemers blikken terug op hun leerproces, benoemen wat zij meenemen naar hun eigen praktijk en sluiten de vierdaagse af.
Door: Michiel van Agt en Lotte Vonken

Terugkomdag
Integratie, uitwisseling en verdieping
Datum volgt.

Tijdens de terugkomdag staat de vertaling naar de praktijk centraal. Deelnemers wisselen uit wat zij sinds de masterclass hebben toegepast, ontwikkeld of veranderd in hun eigen werksetting.

09.30 – 10.00 uur | Inloop en koffie

10.00 – 11.30 uur | Praktijkervaringen na de masterclass
Deelnemers delen wat de masterclass heeft gebracht en hoe zij de inzichten hebben toegepast in hun dagelijkse werk. Ook brengen zij een klein project, initiatief of praktijkervaring mee.
Werkvorm: uitwisseling in kleine groepen

11.30 – 11.45 uur | Pauze

11.45 – 12.45 uur | Verdieping van gekozen thema’s
Op basis van de vragen en ervaringen van deelnemers wordt verdiepend gewerkt rond de meest gekozen thema’s, zoals het Integrative Process Model en het Diamantmodel.
Werkvorm: plenaire verdieping

12.45 – 13.45 uur | Lunch

13.45 – 15.15 uur | Casuïstiekbespreking in themagroepen
Deelnemers bespreken eigen casuïstiek en onderzoeken hoe inzichten uit de masterclass kunnen helpen bij complexe situaties in de praktijk.
Werkvorm: themagroepen

15.15 – 15.30 uur | Pauze

15.30 – 16.30 uur | Plenaire terugkoppeling
De belangrijkste inzichten uit de themagroepen worden plenair gedeeld. Er is ruimte voor gezamenlijke reflectie en verdere verdieping.

16.30 – 17.00 uur | Afronding
Gezamenlijke afsluiting van de terugkomdag.