Congres Communicatie in de laatste fase 10 februari 2027

Sander de Hosson opent en sluit het congres.

Over Sander de Hosson

Sander de Hosson is longarts in het Wilhelmina Ziekenhuis Assen en houdt zich al vele jaren intensief bezig met palliatieve zorg en zorg in de laatste levensfase. Hij is medeoprichter van Carend, een landelijke organisatie die zich inzet voor betere palliatieve zorg door middel van scholing, informatie en bewustwording. Daarnaast is hij auteur, columnist en veelgevraagd spreker over sterven, rouw en de betekenis van goede zorg.

Een slechtnieuwsgesprek kan grote impact hebben op patiënten en hun naasten. Hoe breng je het nieuws op een manier die duidelijk, eerlijk én menselijk is?

Olaf Geerse deed onderzoek naar schadelijke communicatie in de oncologie en laat zien welke woorden, keuzes en gedragingen patiënten en naasten helpen of juist onbedoeld schaden. Aan de hand van wetenschappelijke inzichten, praktijkvoorbeelden en herkenbare situaties uit de zorg zet hij de belangrijkste do’s en don’ts op een rij.

Zorgprofessionals ontdekken hoe zij beter kunnen aansluiten bij de emoties en behoeften van patiënten en families. Ze krijgen concrete handvatten om gesprekken over een ernstige diagnose, onzekerheid en het naderende levenseinde met meer vertrouwen, rust en aandacht te voeren.

Olaf Geerse is longarts i.o. bij Amsterdam UMC en werkzaam als postdoconderzoeker in de palliatieve zorg.

Als politieagent voerde Lars de Jong jarenlang moeilijke gesprekken en bracht hij regelmatig slecht nieuws in aangrijpende situaties. Tot hij opeens zelf aan de andere kant van het gesprek stond, toen zijn vrouw ongeneeslijk ziek werd en hij samen met zijn jonge dochters in een palliatief traject terechtkwam. Vanuit die persoonlijke ervaring vertelt hij over de impact van communicatie in de laatste levensfase. Over hoe je kinderen ruimte geeft voor hun eigen verdriet, maar ook over emoties waar nauwelijks over wordt gesproken, zoals opluchting na een overlijden. Lars laat zien hoe zorgverleners taboes bespreekbaar kunnen maken, zonder emoties in te vullen of te vermijden.

Over Lars de Jong

Lars de Jong heeft 25 jaar ervaring met werken binnen de politie en het onderwijs. Als zijn vrouw overlijdt aan een ongeneeslijke ziekte, schrijft hij het boek 'Je mag verder'.

Goede communicatie hoeft niet veel tijd te kosten. Juist in een drukke zorgpraktijk kunnen kleine momenten van aandacht een groot verschil maken voor patiënten en hun naasten.

Zorgethicus Carlo Leget laat zien hoe je ook onder tijdsdruk aanwezig en betrokken kunt blijven. Vanuit zijn kennis van zorgethiek en de dagelijkse praktijk geeft hij praktische inzichten om empathisch te reageren, ruimte te bieden aan emoties en moeilijke gesprekken zorgvuldig af te ronden.

Deelnemers leren hoe zij met kleine aanpassingen in houding, taal en luisteren meer verbinding kunnen creëren. Zo wordt communicatie niet een extra taak, maar een essentieel onderdeel van goede zorg.

Carlo Leget is zorgethicus, hoogleraar aan de Universiteit voor Humanistiek en expert op het gebied van rouw en zingeving.

Wanneer iemand ernstig ziek is of gaat sterven, kunnen emoties binnen families hoog oplopen. Verschillende verwachtingen, zorgen en overtuigingen kunnen leiden tot spanningen tussen zorgverleners en familie, of tussen familieleden onderling.

Ellen Smets, hoogleraar medische communicatie bij Amsterdam UMC, vertelt wat wetenschappelijk onderzoek laat zien over effectieve communicatie tussen patiënten, naasten en zorgverleners. Met praktijkvoorbeelden en herkenbare situaties laat zij zien hoe je conflicten aan het sterfbed helpt voorkomen of in goede banen leidt en hoe vertrouwen wordt opgebouwd.

Prof. dr. Ellen Smets is hoogleraar medische psychologie bij Amsterdam UMC. Ze onderzoekt de communicatie tussen patiënt en zorgverlener.

Culturele en religieuze achtergronden kunnen invloed hebben op verwachtingen rondom ziekte, sterven, familieverhoudingen en besluitvorming. Tegelijkertijd is ieder mens meer dan zijn of haar culturele achtergrond.

Docent inclusieve communicatie Cor Hoffer laat zien hoe je inclusieve communicatie in de praktijk brengt. Zijn uitgangspunt is dat mensen benaderd moeten worden als unieke personen met meerdere identiteiten, ervaringen en loyaliteiten. In deze sessie ontdekken deelnemers hoe zij open gesprekken kunnen voeren over waarden, wensen en verwachtingen rondom het levenseinde.

Ze krijgen praktische handvatten om verschillen bespreekbaar te maken, misverstanden te voorkomen en beter aan te sluiten bij wat voor iedere patiënt en familie belangrijk is. Zo ontstaat ruimte voor zorg die persoonlijker en menselijker is.

Cor Hoffer is trainer en onderzoeker cultuursensitieve communicatie in zorg en welzijn.

Sander de Hosson opent en sluit het congres.

Over Sander de Hosson

Sander de Hosson is longarts in het Wilhelmina Ziekenhuis Assen en houdt zich al vele jaren intensief bezig met palliatieve zorg en zorg in de laatste levensfase. Hij is medeoprichter van Carend, een landelijke organisatie die zich inzet voor betere palliatieve zorg door middel van scholing, informatie en bewustwording. Daarnaast is hij auteur, columnist en veelgevraagd spreker over sterven, rouw en de betekenis van goede zorg.