Congres Palliatieve Zorg bij COPD

20 januari 2027

13:15 - 17:15

Van der Valk Hotel Veenendaal

COPD is een ziekte met een vaak grillig en onvoorspelbaar beloop. Mensen leven soms jarenlang met toenemende benauwdheid, verlies van zelfstandigheid, angst, vermoeidheid en onzekerheid over de toekomst. Juist daarom is palliatieve zorg bij COPD geen zorg voor alleen de laatste dagen, maar zorg die veel eerder aandacht verdient.

Tijdens dit congres staat de vraag centraal hoe we palliatieve zorg bij mensen met COPD tijdig, zorgvuldig en praktisch kunnen vormgeven. Hoe herken en markeer je de palliatieve fase? Hoe bespreek je de toekomst zonder hoop weg te nemen? Hoe behandel en begeleid je benauwdheid, angst en vermoeidheid? En hoe geef je ruimte aan existentiële vragen, verlies en onzekerheid?

Details

Tijdens dit congres kun je rekenen op een inhoudelijke en praktische middag met deskundige sprekers, actuele onderwerpen en veel ruimte voor interactie. Palliatieve zorg bij COPD vraagt om tijdige herkenning, goede samenwerking en eerlijke gesprekken — juist omdat het ziektebeloop vaak grillig en onzeker is.
We bespreken herkenbare dilemma’s uit de praktijk: wanneer markeer je de palliatieve fase, hoe voer je proactieve zorggesprekken vóórdat er een crisis ontstaat, wat kun je doen bij benauwdheid en angst, en hoe geef je aandacht aan verlies, zingeving en de stervensfase?
Naast lezingen is er ruimte voor vragen, discussie en uitwisseling tussen verschillende disciplines. Zo wordt het geen middag van alleen luisteren, maar vooral ook van samen nadenken over hoe palliatieve zorg bij COPD eerder, beter en vanzelfsprekender kan worden.
Dit congres is bedoeld voor zorgverleners die betrokken zijn bij mensen met COPD, in welke fase van de ziekte dan ook — maar in het bijzonder bij gevorderde COPD, toenemende ziektelast en vragen rond de toekomst.
Het congres is relevant voor professionals in het ziekenhuis, de huisartsenpraktijk, het verpleeghuis, de wijk en de thuissituatie. Denk aan longartsen, huisartsen, verpleegkundigen, verpleegkundig specialisten, physician assistants, verzorgenden, geestelijk verzorgers, fysiotherapeuten, ergotherapeuten, diëtisten en andere paramedici.
Ook zorgverleners die betrokken zijn bij proactieve zorgplanning, transmurale samenwerking, symptoombestrijding, begeleiding van naasten of zorg in de stervensfase vinden hier verdieping en praktische handvatten. Juist omdat COPD-zorg vaak door meerdere disciplines wordt gedragen, is dit congres nadrukkelijk bedoeld als ontmoetingsplek voor iedereen die deze zorg eerder, beter en menselijker wil vormgeven.
Het adres van het Van der Valk Hoten Veenendaal is

Van der Valk Hotel Veenendaal is goed bereikbaar met zowel de auto als het openbaar vervoer. Het hotel ligt direct aan de A12 en bevindt zich op korte loopafstand van station Veenendaal-De Klomp.
Met de auto
Komt u met de auto, neem dan op de A12 afslag 23: Veenendaal-West.
Vanuit Utrecht slaat u onderaan de afrit bij de stoplichten linksaf. U rijdt voorbij de McDonald’s en slaat daarna bij de stoplichten rechtsaf, de Voorpoort op. Deze weg gaat over in Bastion. Op beide rotondes rijdt u rechtdoor. Aan het einde van de weg volgt u de weg naar rechts.
Vanuit Arnhem rijdt u onderaan de afrit rechtdoor, de Voorpoort op. Deze weg gaat over in Bastion. Op beide rotondes rijdt u rechtdoor. Aan het einde van de weg volgt u de weg naar rechts.
Gasten van Van der Valk Hotel Veenendaal kunnen kosteloos gebruikmaken van de parkeergarage.
Elektrisch laden
Op het parkeerterrein naast het hotel zijn 12 laadpunten voor elektrische voertuigen beschikbaar, inclusief ultrasnel laden. Deze laadpunten worden beheerd door Allego.
Met de trein
Het hotel ligt vlak bij station Veenendaal-De Klomp. Vanaf Utrecht duurt de treinreis ongeveer 18 minuten en vanaf Amsterdam ongeveer 45 minuten. Vanaf station Veenendaal-De Klomp is het ongeveer 8 minuten lopen naar het hotel.
Wanneer u uitstapt op spoor 1, steekt u het spoor over richting de trap. Stapt u uit op spoor 2, dan gaat u direct links de trap af. Onderaan de trap volgt u het bordje ‘Hotel Veenendaal’ naar rechts. U loopt langs de fietsenrekken en steekt bij de stoplichten over naar de Veenendaalseweg. Na ongeveer 150 meter slaat u rechtsaf naar de Jufferswijk. Volg opnieuw de borden ‘Hotel Veenendaal’. Aan het einde van de weg gaat u linksaf; na ongeveer 140 meter ziet u het hotel voor u.
- ABAN aangevraagd
- NAPA aangevraagd
- V&VN aangevraagd
- VSR aangevraagd
Voor de aangevraagde beroepsgroepen is de beoordeling nog gaande; het aantal punten staat dan nog niet vast.
Er is accreditatie aangevraagd bij: ABAN, NAPA, V&VN, VSR.
Van der Valk Hotel Veenendaal, Bastion 73, 3905 NJ Veenendaal Open in Google Maps

Programma

12:15–13:00 Ontvangst met koffie en thee
13:00–13:10 Opening en introductie door de dagvoorzitter

Sander de Hosson
Oprichter, longarts en schrijver
13:10–13:50 Palliatieve zorg bij COPD: herkennen, markeren en aansluiten bij zorgbehoeften

Palliatieve zorg bij COPD: herkennen, markeren en aansluiten bij zorgbehoeften
Spreker: Eline bij de Vaate
Bij COPD is het herkennen en markeren van de palliatieve fase vaak ingewikkeld. Het ziektebeloop is grillig en niet altijd goed voorspelbaar. Toch is tijdige herkenning belangrijk, omdat mensen met COPD vaak al eerder palliatieve zorgbehoeften hebben.
In deze lezing staat centraal hoe de palliatieve fase bij COPD herkend en gemarkeerd kan worden. Daarnaast wordt ingegaan op de palliatieve zorgbehoefte bij COPD, waaronder benauwdheid, angst en vermoeidheid. Ook komt aan bod welke factoren dyspnoe bepalen en wat zorgverleners hierin niet-medicamenteus kunnen betekenen.
Onderwerpen:
Het herkennen en markeren van de palliatieve fase bij COPD.
Palliatieve zorgbehoefte bij COPD.
Benauwdheid, angst en vermoeidheid bij mensen met COPD.
Factoren die dyspnoe bepalen.
Niet-medicamenteuze mogelijkheden bij dyspnoe.
Over de spreker
Eline bij de Vaate is longarts bij revalidatiecentrum Merem. Zij is intensief betrokken bij de zorg voor mensen met COPD en heeft bijzondere aandacht voor palliatieve zorgbehoeften bij deze patiëntengroep. In haar bijdrage richt zij zich op het herkennen en markeren van de palliatieve fase, de impact van klachten zoals benauwdheid, angst en vermoeidheid, en de vraag wat zorgverleners niet-medicamenteus kunnen betekenen bij dyspnoe.

Eline bij de Vaate
Longarts
13:50–14:40 Proactieve zorgplanning bij COPD: het gesprek vóór de crisis

Proactieve zorgplanning bij COPD: het gesprek vóór de crisis
Spreker: Elly Jordens, verpleegkundig specialist van Weel Bethesda Ziekenhuis
Bij COPD worden behandelbeslissingen regelmatig genomen tijdens een acute exacerbatie, op de SEH of in het ziekenhuis. Juist daarom is proactieve zorgplanning essentieel. Niet als een eenmalig gesprek, maar als een proces waarin wensen, grenzen en behandelkeuzes steeds opnieuw besproken worden.
Deze lezing gaat over het tijdig voeren van gesprekken over de toekomst. Hoe bespreek je mogelijke ziekenhuisopnames, IC-opname, non-invasieve beademing en behandelgrenzen? Hoe voorkom je dat belangrijke keuzes pas in een crisissituatie gemaakt moeten worden? En hoe zorg je dat patiënt, naasten en betrokken zorgverleners weten wat belangrijk is?
Onderwerpen:
Wanneer begin je met proactieve zorgplanning bij COPD?
Hoe bespreek je behandelwensen en behandelgrenzen?
Het gesprek over ziekenhuisopname, IC-opname en non-invasieve beademing.
De rol van patiënt en naasten.
Samenwerking tussen longarts, huisarts, verpleegkundig specialist, wijkverpleging en andere betrokken zorgverleners.
Praktische handvatten voor gesprekken in de spreekkamer en thuis.
Over de spreker: Deze lezing wordt verzorgd door Elly Jordens, verpleegkundig specialist in het Van Weel Bethesda Ziekenhuis in Dirksland. Zij heeft veel ervaring met de begeleiding van mensen met gevorderde COPD. Vanuit de praktijk wordt ingegaan op proactieve zorgplanning: het tijdig bespreken van wensen, grenzen en behandelkeuzes, voordat acute situaties ontstaan. Er is uitgebreide aandacht voor de rol van patiënt, naasten en de samenwerking tussen ziekenhuis, huisartsenzorg en wijkverpleging.

Elly Jordens
Verpleegkundig specialist longgeneeskunde
14:40–15:10 Pauze en netwerken
15:10–16:00 Existentiële zorg bij COPD: leven met benauwdheid, verlies en onzekerheid

Lezing Existentiële zorg bij COPD: leven met benauwdheid, verlies en onzekerheid
Spreker: Marc Rietveld, geestelijk verzorger
COPD raakt veel meer dan alleen de longen. Mensen verliezen hun vanzelfsprekendheid, hun bewegingsvrijheid, hun rol in het gezin en soms hun gevoel van waardigheid. Palliatieve zorg vraagt daarom ook aandacht voor zingeving, angst, afhankelijkheid en het omgaan met een kleiner wordende wereld.
In deze lezing staat de existentiële impact van COPD centraal. Wat betekent het om te leven met chronische benauwdheid? Wat gebeurt er wanneer het lichaam steeds minder kan, de toekomst kleiner wordt en afhankelijkheid toeneemt? En hoe kunnen zorgverleners ruimte maken voor vragen waarvoor niet altijd direct een oplossing bestaat?
Onderwerpen:
Wat betekent het om te leven met chronische benauwdheid?
Verlies van autonomie, identiteit en toekomstperspectief.
Angst voor stikken en angst voor de dood.
De rol van geestelijke verzorging bij COPD.
Hoe zorgverleners ruimte kunnen maken voor existentiële vragen.
Wat nabijheid betekent wanneer woorden tekortschieten.
Over de spreker
Marc Rietveld is geestelijk verzorger in UMC Utrecht en heeft ruime ervaring met begeleiding van mensen die leven met ernstige ziekte, verlies en onzekerheid. In zijn werk staat de mens achter de ziekte centraal. Tijdens dit congres gaat hij in op de existentiële impact van COPD: leven met benauwdheid, verlies van autonomie, angst, afhankelijkheid en een kleiner wordende wereld.

Marc Rietveld
Geestelijk verzorger in het UMCU
16:00–16:50 De Stervensfase bij COPD

Zorg in de stervensfase bij COPD: benauwdheid, angst en nabijheid
Spreker: Sander de Hosson
De stervensfase bij COPD kan intens zijn. Benauwdheid is een van de meest gevreesde symptomen, voor patiënten, naasten én zorgverleners. Goede palliatieve zorg vraagt dan om kennis, rust, aanwezigheid en heldere communicatie.
Deze lezing gaat over zorg in de laatste levensfase bij mensen met gevorderde COPD. Hoe herken je dat de stervensfase is aangebroken? Wat kun je doen bij dyspneu, angst en paniek? Hoe leg je aan naasten uit wat er gebeurt? En wanneer is palliatieve sedatie wel of niet aan de orde?
Onderwerpen:
Hoe verloopt de stervensfase bij gevorderde COPD?
Dyspneu in de laatste levensfase: wat kun je doen?
Morfine bij benauwdheid: uitleg, misverstanden en praktische toepassing.
Angst, paniek en benauwdheid.
Communicatie met naasten aan het sterfbed.
Wanneer palliatieve sedatie wel of niet aan de orde is.
Sander de Hosson is longarts en heeft veel ervaring met palliatieve zorg bij mensen met gevorderde longziekten. Hij spreekt en schrijft regelmatig over de laatste levensfase, stervenszorg en de betekenis van goede communicatie rond het levenseinde. In deze lezing behandelt hij de zorg in de stervensfase bij COPD, met bijzondere aandacht voor benauwdheid, angst, morfine, palliatieve sedatie en nabijheid aan het sterfbed.

Sander de Hosson
Oprichter, longarts en schrijver
16:50–17:00 Lessons Learned

Sander de Hosson
Oprichter, longarts en schrijver