Spreker: Ineke Visser

In deze slotlezing stelt Ineke Visser een vraag die in de moderne zorg steeds urgenter wordt: hoe kunnen we ruimte laten voor sterven als een natuurlijk proces, zonder het volledig te willen overnemen, versnellen of beheersen?

In een tijd waarin de dood vaak wordt benaderd als een medisch probleem, nodigt Visser uit tot vertraging. Tot het toelaten van stilte. Tot het besef dat sterven niet alleen een lichamelijk einde is, maar ook een overgang waarin nabijheid, rust en vertrouwen van onschatbare waarde zijn.

Ze spreekt over hoe sterven soms vraagt om minder ingrijpen en meer aanwezig blijven. Over de kunst van het niet-vullen, het niet-oplossen, maar het dragen. Over hoe we als zorgverleners en naasten kunnen meebewegen met wat zich aandient, in plaats van voortdurend te willen sturen.

Een verstilde en inspirerende afsluiting van het congres, die uitnodigt om anders te kijken: minder als ingreep, meer als overgave aan wat onvermijdelijk is — en misschien ook als een laatste vorm van leven.

Ineke Visser is initiatiefnemer en voorzitter van het Landelijk Expertisecentrum Sterven. Zij is auteur en veelgevraagd spreker over natuurlijke stervensprocessen en over de betekenis van vertraging en vertrouwen in de laatste levensfase.