Bert Keizer behoort tot de bekendste Nederlandse denkers en schrijvers over geneeskunde, sterven en euthanasie. Al tientallen jaren mengt hij zich in het publieke debat over de grenzen van medisch handelen, de betekenis van lijden en de vraag wat goede zorg aan het einde van het leven eigenlijk inhoudt.

Op 31 maart 2027 verzorgt hij de openingslezing van het Nationaal Euthanasiecongres, dat Carend samen met de Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde (NVVE) en Expertisecentrum Euthanasie organiseert.

Drie grote veranderingen in de geneeskunde

In zijn lezing ‘Euthanasie: waar komt het vandaan, waar gaat het naartoe?’ plaatst Keizer de huidige euthanasiepraktijk in een breder historisch en filosofisch perspectief.

Volgens Keizer heeft de geneeskunde drie grote veranderingen doorgemaakt. De eerste vond plaats in de klassieke oudheid, toen ziekte niet langer uitsluitend werd verklaard vanuit het handelen van de goden. De tweede ontstond rond 1800, met de ontwikkeling van de wetenschappelijke geneeskunde, die steeds beter in staat bleek ziekten te begrijpen en te behandelen.

De derde verandering voltrok zich vanaf de jaren zeventig van de vorige eeuw. In een tijd waarin artsen steeds meer mogelijkheden kregen om levens te verlengen, ontstond ook een andere vraag: moet alles wat medisch mogelijk is, ook daadwerkelijk gebeuren?

Daarmee veranderde de verhouding tussen arts en patiënt. Niet alleen het bestrijden van ziekte, maar ook de wensen, het lijden en de waardigheid van de patiënt kregen een nadrukkelijker plaats in de medische besluitvorming.

Wanneer moet de geneeskunde ophouden?

De ontwikkeling van de moderne geneeskunde heeft veel mogelijk gemaakt. Mensen leven langer met ernstige ziekten en behandelingen die vroeger ondenkbaar waren, zijn inmiddels dagelijkse praktijk.

Maar die vooruitgang brengt ook dilemma's met zich mee. Wanneer is verder behandelen nog zinvol? Wie bepaalt wat ondraaglijk lijden is? En hoe ver reikt de verantwoordelijkheid van een arts wanneer een patiënt niet langer wil leven?

Juist op dat snijvlak van medische mogelijkheden, menselijke autonomie en professionele verantwoordelijkheid beweegt Bert Keizer zich al zijn hele loopbaan.

Als voormalig verpleeghuisarts maakte hij van dichtbij mee hoe mensen omgaan met lichamelijke achteruitgang, afhankelijkheid en het naderende levenseinde. Later werkte hij ook voor Expertisecentrum Euthanasie.

Zijn ervaringen vormen de basis voor een omvangrijk oeuvre waarin hij medische praktijk en filosofische reflectie met elkaar verbindt. Keizer schrijft onder meer voor Trouw, Filosofie Magazine en Medisch Contact en publiceerde verschillende boeken over leven, sterven en filosofie.

Ruimte voor verschillende perspectieven

De bijdrage van Keizer vormt het begin van een congresmiddag waarin de medische, juridische en morele kanten van euthanasie uitgebreid aan bod komen.

Na zijn lezing volgt een plenair gesprek met nabestaanden, die vertellen hoe zij een euthanasietraject van dichtbij hebben ervaren. Wat betekent een euthanasieverzoek voor een gezin? Hoe ga je om met verschillende overtuigingen binnen een familie? En welke betekenis krijgt een vooraf bepaald moment van afscheid?

In zes verdiepende workshops komen vervolgens onder meer euthanasie bij dementie en psychiatrisch lijden, schriftelijke wilsverklaringen, de toetsing van euthanasie en morele dilemma's in de dagelijkse zorgpraktijk aan bod.

Sprekers zijn onder anderen Constance de Vries-Ekkers, Sisco van Veen, Heleen de Kort, Iris Hartog en Dorothea Touwen.

Het congres wordt afgesloten door Fransien van ter Beek, voorzitter van de NVVE, en Sander de Hosson, longarts en oprichter van Carend. Zij bespreken de belangrijkste inzichten van de middag en wat die betekenen voor de dagelijkse praktijk van zorgverleners.

Een congres over de grenzen van goede zorg

Euthanasie is een onderwerp waarover mensen verschillend kunnen denken. Ook zorgverleners worden geconfronteerd met vragen waarop medische kennis en wetgeving niet altijd een eenvoudig antwoord bieden.

Het Nationaal Euthanasiecongres wil ruimte bieden aan die verschillende perspectieven. Niet om alle dilemma's op te lossen, maar om beter te begrijpen welke afwegingen een rol spelen bij verzoeken om euthanasie.

De openingslezing van Bert Keizer biedt daarvoor een historische en filosofische basis. Want om te begrijpen waar de euthanasiezorg naartoe gaat, helpt het om te weten hoe de huidige praktijk is ontstaan.

Praktische informatie

Het Nationaal Euthanasiecongres 2027 vindt plaats op woensdag 31 maart 2027 in Van der Valk Hotel Veenendaal. Het programma begint om 13.00 uur en duurt tot 17.30 uur. De ontvangst start om 12.15 uur. Sprekers zijn onder meer Sisco van Veen, Dorothea Touwen, Heleen de Kort, Iris Hartog. Ook is er een panelgesprek met drie naasten onder leiding van journalist Rhijja Jansen.

De deelnamekosten bedragen € 147,50. Voor verschillende beroepsgroepen wordt accreditatie aangevraagd.

Bekijk het volledige programma en meld je aan via Nationaal Euthanasiecongres 2027.