De euthanasiepraktijk in Nederland is ook in 2025 in overgrote meerderheid zorgvuldig uitgevoerd. Dat blijkt uit het jaarverslag van de Regionale Toetsingscommissies Euthanasie (RTE). Van de 10.341 meldingen concludeerden de commissies in slechts zeven gevallen dat niet aan alle wettelijke zorgvuldigheidseisen was voldaan. Daarmee bevestigen de cijfers het beeld dat euthanasie in Nederland doorgaans volgens de geldende normen wordt uitgevoerd.

In 2025 ontving de RTE 10.341 meldingen van euthanasie, een stijging van 3,8 procent ten opzichte van 2024. Daarmee lijkt de groei af te vlakken ten opzichte van eerdere jaren, waarin het aantal meldingen sterker toenam. Het aandeel euthanasie binnen het totale aantal sterfgevallen nam licht toe, van 5,79 procent in 2024 naar 5,97 procent in 2025. Sinds de legalisering in 2002 is sprake van een gestage stijging, die vaak wordt verklaard door vergrijzing en een toenemende maatschappelijke acceptatie.

Daling euthanasie bij psychisch lijden

In het merendeel van de gevallen ging het om patiënten met ernstige lichamelijke aandoeningen, zoals kanker, neurologische ziekten, longaandoeningen en hart- en vaatziekten. Deze groep vertegenwoordigt ruim 85 procent van alle meldingen. Daarnaast werden 499 meldingen gedaan van euthanasie bij patiënten met dementie. In 174 gevallen was sprake van lijden dat (grotendeels) voortkwam uit psychische aandoeningen, wat een daling betekent ten opzichte van het jaar ervoor. Verder waren er 475 meldingen bij mensen met een stapeling van ouderdomsaandoeningen en 287 meldingen in de categorie overige aandoeningen. Opvallend is dat geen van de meldingen van euthanasie bij psychisch lijden betrekking had op minderjarigen.

De RTE vraagt in het jaarverslag nadrukkelijk aandacht voor de uitvoering van euthanasie in de praktijk. Sinds 1 juli 2025 geldt de zogenoemde 30-minutenregel. Wanneer er meer dan 30 minuten zit tussen het toedienen van de coma-inductor en de spierverslapper, wordt de uitvoering in principe als medisch onzorgvuldig beoordeeld. In drie van de zeven gevallen waarin de RTE concludeerde dat niet aan de zorgvuldigheidseisen was voldaan, speelde deze regel een rol. De achtergrond hiervan is dat bij een langere interval de kans toeneemt dat de patiënt de werking van de spierverslapper ervaart, terwijl de betrouwbaarheid van de comacheck afneemt.

Daarnaast benadrukt de RTE het belang van het gesprek onder vier ogen tussen de patiënt en de onafhankelijk consulent. Dit gesprek is essentieel om de vrijwilligheid en weloverwogenheid van het verzoek goed te kunnen beoordelen. In de praktijk bleek dat dergelijke gesprekken regelmatig plaatsvinden in aanwezigheid van familieleden. In één geval leidde de aanwezigheid van de uitvoerend arts bij het consultatiegesprek zelfs tot het oordeel dat niet aan alle zorgvuldigheidseisen was voldaan.

Om de uitvoering verder te verduidelijken, is per 1 januari 2026 een nieuwe passage opgenomen in de KNMG-KNMP-richtlijn over situaties waarin een patiënt niet in een adequate bewustzijnsverlaging raakt of niet overlijdt na toediening van de medicatie. Ook heeft de RTE haar werkwijze aangepast door de EuthanasieCode voortaan digitaal te publiceren. Deze wordt tweemaal per jaar geactualiseerd, zodat artsen sneller inzicht krijgen in actuele interpretaties van de zorgvuldigheidseisen.

Meestal door de huisarts

De meeste euthanasieverzoeken worden nog altijd uitgevoerd door huisartsen. In 2025 ging het om 8.166 gevallen. Volgens betrokken organisaties is dat niet verrassend, aangezien huisartsen vaak het eerste aanspreekpunt zijn voor patiënten, zeker wanneer zij niet (meer) onder behandeling zijn van een specialist. De toename van het aantal meldingen hangt samen met vergrijzing, een grotere prevalentie van chronische aandoeningen en een bredere maatschappelijke acceptatie van euthanasie.

Het jaarverslag laat zien dat euthanasie in Nederland in vrijwel alle gevallen zorgvuldig wordt uitgevoerd. Tegelijkertijd onderstrepen de bevindingen het belang van blijvende aandacht voor de uitvoering in detail. Juist in die details, zoals medicatietoediening en onafhankelijke consultatie, ligt de kern van zorgvuldige praktijkvoering.