Wat zeg je tegen iemand die net een dierbare heeft verloren? Wat helpt werkelijk? En hoe voorkom je dat goedbedoelde woorden juist afstand creëren?

Op 3 december 2026 organiseert Carend opnieuw een webinar met Manu Keirse over rouw en nazorg. Keirse is hoogleraar psychologie en auteur en geldt als een van de bekendste deskundigen op het gebied van verlies, verdriet en rouw in het Nederlandse taalgebied.

Rouw hoort bij het leven, maar verloopt zelden volgens een vast patroon. De gedachte dat mensen na een overlijden een aantal opeenvolgende fasen doorlopen, doet volgens Keirse onvoldoende recht aan wat rouwen werkelijk is. Verdriet kan onverwacht terugkeren, naast geluk bestaan en jarenlang verweven blijven met het dagelijks leven.

Juist voor zorgprofessionals is dat belangrijk om te beseffen. Goede zorg stopt immers niet automatisch op het moment dat een patiënt overlijdt. Ook daarna kunnen naasten behoefte hebben aan erkenning, uitleg, aandacht of simpelweg iemand die bereid is te luisteren.

Tijdens het webinar staat daarom centraal wat mensen na een verlies nodig kunnen hebben. Hoe verloopt rouw? Welke misverstanden bestaan er over verdriet en verwerking? Wat helpt wel en wat juist niet? En welke rol kunnen artsen, verpleegkundigen en andere zorgprofessionals spelen in goede nazorg?

Manu Keirse neemt deelnemers mee in de vele manieren waarop mensen omgaan met verlies. Daarbij is veel aandacht voor taal en communicatie: hoe sluit je werkelijk aan bij iemand die rouwt, zonder verdriet kleiner te maken of snel te willen oplossen?

Het webinar Rouw en nazorg met Manu Keirse vindt online plaats op donderdag 3 december van 20.00 tot 22.00 uur. Accreditatie is aangevraagd.

Meer informatie en aanmelden via deze link.

Achtergrond: rouw kent geen vast verloop

Rouw wordt nog regelmatig voorgesteld als een proces dat volgens een aantal vaste fasen verloopt. In werkelijkheid is het veel grilliger. Verdriet kan afgewisseld worden met momenten waarop iemand juist volop met het dagelijks leven bezig is. Boosheid, schuldgevoelens, opluchting, gemis en zelfs plezier kunnen naast elkaar bestaan.

Ook bestaat er geen vaste termijn waarbinnen iemand een verlies moet hebben ‘verwerkt’. Moderne rouwmodellen gaan er juist vanuit dat mensen voortdurend heen en weer bewegen tussen het verlies zelf en het opnieuw vormgeven van hun leven. De band met degene die is overleden hoeft daarbij niet te verdwijnen. Veel nabestaanden zoeken eerder naar een andere manier om die relatie mee te dragen.

Dat maakt ook duidelijk waarom goede nazorg meer is dan een condoleance of een nagesprek kort na het overlijden. Rouw kan maanden of jaren later opnieuw voelbaar worden, bijvoorbeeld rond verjaardagen, feestdagen of andere belangrijke levensmomenten. Hoe iemand rouwt, hangt bovendien samen met de relatie met de overledene, de omstandigheden van het overlijden, eerdere ervaringen met verlies en de steun vanuit de omgeving.

Voor zorgverleners betekent dit vooral dat er geen standaardreactie bestaat. Goedbedoelde adviezen als ‘je moet het een plek geven’ of ‘probeer weer verder te gaan’ sluiten lang niet altijd aan. Luisteren, aanwezig blijven en aansluiten bij wat iemand op dat moment nodig heeft, zijn vaak belangrijker dan het zoeken naar de juiste woorden.

Juist in de palliatieve zorg begint aandacht voor rouw bovendien vaak al vóór het overlijden. Patiënten en naasten kunnen tijdens een ziekteproces al afscheid nemen van gezondheid, zelfstandigheid, rollen en toekomstverwachtingen. Nazorg staat daarmee niet los van palliatieve zorg, maar vormt er een logisch vervolg op.