UTRECHT, 2 juni – Eén op de drie ziekenhuizen in Nederland start vanaf deze week met een bewustwordingscampagne die proactieve zorgplanning onder de aandacht brengt van al hun zorgverleners. In de campagne roepen ziekenhuizen hun artsen, verpleegkundig specialisten en verpleegkundigen op om tijdig in gesprek te gaan met mensen die ongeneeslijk ziek zijn. Zodoende kunnen zij vroeg in het ziektetraject de waarden, wensen en (zorg)behoeften met de patiënten bespreken en vastleggen. Dit leidt tot betere, passende zorg.
Proactieve zorgplanning (PZP) is nog niet standaard ingevoerd op alle ziekenhuisafdelingen. Daarom vragen 24 ziekenhuizen met speciale initiatieven en activiteiten aandacht hiervoor. Ieder ziekenhuis vult de campagne op een eigen manier in; het ene ziekenhuis doet dit via een postercampagne, de ander kiest voor de ontwikkeling van een podcastserie, en weer een ander plaats banners in koffieruimtes en kleedkamers van het personeel.
Mantelzorg en afscheid
De PZP-gesprekken gaan over medische thema’s als voor- en nadelen van behandelingen, reanimatie en palliatieve sedatie, maar ook over de zorgen die patiënten kunnen hebben over de beschikbare mantelzorg of over afscheid nemen. Artsen en verpleegkundig specialisten leggen de informatie die patiënten hierover delen vast in de elektronische patiëntendossiers, zodat alle betrokken zorgverleners weten hoe patiënten over deze thema’s denken en hun zorg daarop kunnen aansluiten.
Eigen regie
Behalve passende zorg hebben vroegtijdige gesprekken over de wensen van patiënten nog een aantal andere voordelen. Het draagt bijvoorbeeld bij aan de mate waarin de patiënt eigen regie ervaart. Doordat wensen tijdig bekend zijn, kunnen panieksituaties beter voorkomen worden en neemt onzekerheid over de nabije toekomst af, bij zowel patiënten als naasten. Dat zorgt ook voor een betere kwaliteit van zorg.
Stimuleringsregeling
De ziekenhuizen die proactieve zorgplanning in de eigen organisatie gaan stimuleren, maken gebruik van een tijdelijke stimuleringsregeling. Deze regeling is onderdeel van het Nationaal Programma Palliatieve Zorg II, een overheidsprogramma dat uitgevoerd wordt door Stichting Palliatieve Zorg Nederland (PZNL). Deze stimuleringsregeling borduurt voort op de introductie van de zogeheten betaaltitel proactieve zorgplanning die in 2025 werd geïntroduceerd door de Nederlandse Zorgautoriteit. Daardoor kunnen ziekenhuizen de PZP-gesprekken eenvoudiger declareren.
Met de stimuleringsimpuls heeft het NPPZ II een gerichte versneller van passende palliatieve zorg in ziekenhuizen gecreëerd. Omdat het belangrijk is dat proactieve zorgplanning in álle ziekenhuizen wordt toegepast, kunnen ook ziekenhuizen die geen gebruik maken van de impuls gebruik maken van de communicatiemiddelen en praktijkvoorbeelden die door de 24 ziekenhuizen worden ontwikkeld. Deze worden op korte termijn gedeeld via de website Palliaweb.nl, waarop sowieso al veel hulpmiddelen staan die kunnen helpen palliatieve zorgverlening te verbeteren.
N.B. Voor meer informatie, bel/mail/app Lieke van Gameren, l.vangameren@pznl.nl, 06- 39275890 .
Praktijkvoorbeeld:
Longarts Jeske Staal: ‘Dit is pure winst voor patiënten’
Gesprekken in het kader van proactieve zorgplanning worden vooral gevoerd met mensen met ongeneeslijke ziekten als kanker, COPD en hartfalen. Longarts Jeske Staal, die in ziekenhuizen van Hengelo en Almelo (ZGT) al veel gesprekken heeft gevoerd met zowel longkanker-, COPD- als longfibrosepatiënten, ziet in de praktijk wat patiënten aan tijdige PZP-gesprekken hebben: “Dankzij de informatie die wij in die gesprekken aan patiënten geven, kunnen ze zich beter voorbereiden op het vervolg van het ziektetraject. Dat heeft verstrekkende gevolgen. Dankzij gesprekken over stikangst voelen ze zich bijvoorbeeld rustiger. Daarnaast praten we ook over een vraag als: ‘Wanneer wil je nog wel of niet opgenomen worden in het ziekenhuis?’ Omdat we die wensen nu ook gestructureerd vastleggen is voor alle betrokken zorgverleners duidelijk wat hun wensen zijn. De meest mooie spin-off van PZP-gesprekken is dan ook dat we als zorgverleners daardoor de best passende zorg kunnen verlenen. Niet-passende zorg, in de vorm van ongewenste spoedopnames of IC-bezoeken bijvoorbeeld, komt dus steeds minder voor. Dat is pure winst voor patiënten.”
Bijlage: een overzicht van alle deelnemende ziekenhuizen.

Bron: persbericht Stichting PZNL