Wat ze het liefst had gewild? ‘Thuis blijven bij de poezen, natuurlijk.’ Ze heeft er drie. Twee van haarzelf, een van haar aan kanker overleden dochter. Ze mist ze ontzettend. Nu ook haar man is overleden, zijn ze alles wat ze nog heeft, vertelt ze. En een buurvrouw die de boodschappen doet.

Mevrouw P. is 93. Tot voor kort woonde ze zelfstandig, maar de fractuur die ze opliep na de zoveelste val, maakte daar abrupt een einde aan. Ze werd opgenomen, werd succesvol geopereerd en revalideerde, maar terug naar huis kon ze niet meer. En zo komt ze bij ons in het verpleeghuis. Mevrouw P. spreekt openlijk over haar euthanasiewens. Iedere dag begint ze met de vraag ‘wat dit nog voor zin heeft’. Niet als een noodkreet of als een protest, maar als een vaststelling van de feiten. Ze sprak er ook voor de fatale val al vaak over met de huisarts: ze heeft veel meegemaakt en haar leven is goed geweest, vertelt ze. Bang voor de dood is ze niet. De huisarts begreep het wel, zegt ze. Ze kon zo fijn met hem praten.

We bespreken de situatie met het team en de arts. Terugkeer naar huis is onrealistisch en voor euthanasie is mevrouw ‘nog te goed’, is de conclusie. En daar ligt ze dan, denk ik, te wachten op de poezen, te wachten op de zusters, te wachten op de dood. Gaandeweg wordt ze stiller. Ze ligt steeds vaker op bed, eet minder, drinkt minder. De poezen gaan naar een asiel. Kort daarna ontwikkelt mevrouw een longontsteking. Ze weigert behandeling, stopt nu helemaal met eten en drinken en overlijdt.

De NOS berichtte onlangs over nieuwe initiatieven die moeten voorkomen dat kwetsbare ouderen onnodig naar het ziekenhuis worden vervoerd. Dit is niet nieuw. Al jaren weten we dat een opname, een rit per ambulance of een bezoek aan de Spoedeisende Hulp voor ouderen grote gevolgen kan hebben. En toch gebeurt het. Het gebeurt dat een leven dat draait om drie poezen en een lieve buurvrouw op de achtergrond raakt, zodra de heupfractuur op de voorgrond treedt.

Misschien is dat niet eens iemand kwalijk te nemen. Vooruitgang heeft zijn eigen logica. Als we een heup kunnen repareren, repareren we hem. Als we kunnen revalideren, revalideren we. De vraag wat we daarmee winnen, stellen we vaak later of helemaal niet. En zo kan het gebeuren dat een mens langzaam verandert in een aandoening, een diagnose, een behandeltraject. ‘Kamer 114, de gebroken heup’ wist precies wat voor haar belangrijk was. Dat dit uit beeld raakte, was niet, omdat de operatie, de behandeling en de revalidatie niet deugden. Aan goede zorg geen gebrek. Maar luisteren is een ander vak. Misschien hebben ouderen niet in de eerste plaats meer technische oplossingen nodig, maar vooral meer gehoor.

Kijk hier het publiekswebinar 'Nadenken over de toekomst bij een gebroken heup' terug