Een schouw uitvoeren hoort bij het vak, maar toch voelen veel artsen zich er niet helemaal comfortabel bij. Forensisch arts Carry Oostdam ziet in de praktijk regelmatig dat artsen twijfelen over wat ze moeten doen.

Hoe voer je een schouw goed uit? Wat is het verschil tussen een natuurlijk en niet-natuurlijk overlijden? Hoe houd je rust in een beladen moment voor naasten? En wanneer is er wettelijk sprake van lijkvinding? Forensisch arts Carry Oostdam behandelt het allemaal in haar lezing ‘Aandachtspunten en valkuilen bij schouwen’, op ons Jaarcongres Zorg in de stervensfase.

Lijkvinding

Over dat laatste bestaan misverstanden, merkt Oostdam. ‘Artsen kunnen denken dat er sprake is van lijkvinding als iemand ’s ochtends nog levend gezien is, en ’s middags overleden wordt aangetroffen. Dus mevrouw Jansen is bijvoorbeeld ’s ochtends nog in leven gezien, en wordt ’s avonds door de thuiszorg overleden, liggend op de bank aangetroffen.’

Hier is volgens Oostdam géén sprake van lijkvinding. ‘Bij lijkvinding wordt een overledene aangetroffen en kunnen de datum of plaats van overlijden niet met zekerheid vastgesteld worden. In het beschreven voorbeeld weten we wat de datum van overlijden is, en ook de plaats, namelijk op het adres van de overledene. Hiervoor hoeven wij dus niet worden ingeschakeld. Ténzij de arts bij het schouwen tot de conclusie komt dat er sprake is van een mogelijk of evident niet-natuurlijk overlijden.’

Koudwatervrees

In de lezing die Oostdam op ons Jaarcongres Zorg in de stervensfase geeft, gaat zij dieper in op het verschil tussen een natuurlijk en niet-natuurlijk overlijden en hoe je een schouw goed uitvoert. Oostdam: ‘Op de artsenopleiding wordt relatief weinig aandacht aan schouwen besteed, waardoor artsen koudwatervrees kunnen krijgen. Omdat ze relatief weinig lijkschouwingen doen, ontwikkelen ze geen routine. En krantenkoppen over gemiste moorden helpen hier ook niet bij.’

Schouwen

Oostdam behandelt de verschillende facetten van een schouw, van het bestuderen van het dossier tot het lichamelijk onderzoek: ‘Waarbij bestudering van hoofd, hals en handen het belangrijkst zijn.’ Verder gaat ze in haar lezing in op de wettelijke kaders en communicatie met naasten.

Carry Oostdam zal spreken op ons Jaarcongres Zorg in de stervensfase dat op 28 oktober wordt gehouden in het Beatrixtheater in Utrecht. Meer info en inschrijven? Klik hier