Goede palliatieve zorg begint bij het kennen én delen van de wensen van patiënten
Wat gebeurt er als een patiënt in de laatste levensfase op de spoedeisende hulp terechtkomt, maar niemand weet welke behandelafspraken eerder zijn gemaakt? Of als de huisarts uitgebreid met een patiënt heeft gesproken over diens wensen, terwijl die informatie niet beschikbaar is voor de arts in het ziekenhuis? In een nieuwe aflevering van De Carend Podcast staat een belangrijk vraagstuk centraal: hoe zorgen we ervoor dat afspraken over proactieve zorgplanning beschikbaar zijn voor alle betrokken zorgverleners?
In de podcastserie De toekomst van palliatieve zorg gaat Joost Dorgelo in gesprek met Manon Boddaert, arts palliatieve geneeskunde en werkzaam bij Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL). Boddaert promoveerde op onderzoek naar de meerwaarde, beschikbaarheid en toegankelijkheid van palliatieve zorg. Tegenwoordig houdt zij zich onder andere bezig met de digitale uitwisseling van gegevens over proactieve zorgplanning.

Goede afspraken zijn pas waardevol als ze beschikbaar zijn
Proactieve zorgplanning draait om het tijdig bespreken van wat voor patiënten belangrijk is. Welke behandelingen willen zij nog ondergaan? Waar liggen hun grenzen? Wat betekent kwaliteit van leven voor hen? En welke zorg past bij hun persoonlijke wensen en waarden?
Steeds meer zorgverleners voeren deze gesprekken. Maar het vastleggen van behandelwensen is slechts een eerste stap. In de praktijk blijkt dat belangrijke informatie lang niet altijd beschikbaar is wanneer een patiënt wordt overgedragen aan een andere zorgverlener.
Dat kan grote gevolgen hebben. Patiënten moeten hun verhaal opnieuw vertellen, behandelafspraken kunnen onbekend blijven en soms worden medische interventies ingezet die niet aansluiten bij eerder besproken wensen.
Landelijke samenwerking moet gegevensuitwisseling verbeteren
Om dit probleem aan te pakken, wordt gewerkt aan landelijke afspraken voor het digitaal vastleggen en uitwisselen van gegevens over proactieve zorgplanning.
In maart 2026 introduceerde IKNL een nieuwe routekaart die regionale zorgnetwerken ondersteunt bij het veilig en gestructureerd beschikbaar maken van deze informatie. In september volgde een breed gedragen framework met afspraken over de digitale beschikbaarheid van behandelwensen en behandelgrenzen.
Het doel is helder: zorgverleners moeten op het juiste moment kunnen beschikken over actuele informatie, ongeacht of een patiënt thuis, in een verpleeghuis, hospice of ziekenhuis wordt verzorgd.
Technologie in dienst van menselijke zorg
Digitale gegevensuitwisseling lijkt misschien vooral een technisch onderwerp, maar raakt aan de kern van goede palliatieve zorg. Het gaat uiteindelijk om het respecteren van de autonomie van patiënten, het voorkomen van ongewenste behandelingen en het bieden van zorg die aansluit bij wat iemand zelf belangrijk vindt.
In deze aflevering wordt duidelijk waarom samenwerking tussen zorgorganisaties essentieel is en welke stappen nodig zijn om proactieve zorgplanning niet alleen bespreekbaar, maar ook daadwerkelijk bruikbaar te maken in de dagelijkse praktijk.
Een interessante aflevering voor artsen, verpleegkundigen, verpleegkundig specialisten, beleidsmakers en iedereen die betrokken is bij de verdere ontwikkeling van palliatieve zorg.
Beluister hieronder de aflevering met Manon Boddaert of beluister de aflevering op Spotify
Deze podcast is mede mogelijk gemaakt dankzij het Nationaal Programma Palliatieve Zorg II.
Reageer