‘Hoe was je dienst?’ Nieuw boek van Sander de Hosson en Eric Geijteman over de verborgen impact van werken in de zorg
Wat doet het met je als je dagelijks wordt geconfronteerd met ziekte, lijden en de dood? Hoe ga je om met patiënten die je nooit meer vergeet, met machteloosheid, verdriet of de voortdurende twijfel of je wel het juiste hebt gedaan? In hun nieuwe boek Hoe was je dienst? richten longarts Sander de Hosson en internist-oncoloog Eric Geijteman de aandacht op een vaak onderbelichte kant van de gezondheidszorg: de emotionele impact van het werk op zorgverleners zelf. Het boek verschijnt op 30 maart 2027 bij uitgeverij De Arbeiderspers en is vanaf nu te reserveren.
Het is een vraag die dagelijks duizenden keren wordt gesteld. Bij de overdracht tussen collega's, thuis aan de keukentafel of in het voorbijgaan op een ziekenhuisgang.
‘Hoe was je dienst?’
Het antwoord is vaak kort. ‘Goed hoor.’ Of: ‘Druk, maar verder prima.’
Maar achter dat antwoord gaat soms een wereld schuil. Een patiënt die onverwacht overlijdt. Een familie die je moet vertellen dat hun dierbare niet meer beter wordt. Een medische beslissing waarover je blijft twijfelen. Of een gebeurtenis die je, ook jaren later, nog altijd met je meedraagt.
In de zorg wordt veel gesproken over de gevolgen van ziekte voor patiënten en hun naasten. Maar wat al die confrontaties betekenen voor de mensen die dagelijks aan hun bed staan, krijgt veel minder aandacht.
Precies daarover gaat het nieuwe boek Hoe was je dienst? Gesprekken over de impact van het lijden en de dood op zorgverleners.
De mens achter de zorgverlener
Voor het boek gaan De Hosson en Geijteman in gesprek met zorgverleners die tijdens hun werk ingrijpende gebeurtenissen meemaken. Hun verhalen laten zien hoe kwetsbaar het werk in de gezondheidszorg kan zijn, ook voor mensen die professioneel zijn opgeleid om met moeilijke situaties om te gaan.
Want zorgverleners leren tijdens hun opleiding veel over ziektebeelden, behandelingen, protocollen en medische verantwoordelijkheid. Maar hoe bereid je iemand voor op de eerste patiënt die onder zijn handen overlijdt? Op de impact van een tuchtklacht? Op het verdriet van een familie dat onverwacht ook je eigen verdriet wordt?
En wat gebeurt er wanneer je na een ingrijpende dienst gewoon weer door moet, omdat de volgende patiënt alweer wacht?
Het boek gaat over de gebeurtenissen die zorgverleners vormen, maar soms ook beschadigen. Over schuldgevoel, onzekerheid, machteloosheid en morele dilemma's. Over de kleine krasjes die zich gedurende een loopbaan opstapelen en uiteindelijk diepe krassen kunnen worden.
Tegelijkertijd gaat het over betrokkenheid, collegialiteit, veerkracht en de bijzondere betekenis die het werk in de zorg kan hebben.

Wanneer het werk je niet meer loslaat
De verhalen raken aan een belangrijk vraagstuk binnen de gezondheidszorg: hoe zorgen we eigenlijk voor de mensen die voor anderen zorgen?
Wie jarenlang in de zorg werkt, krijgt vrijwel onvermijdelijk te maken met verlies, verdriet en situaties waarin niet alles goed gaat. Sommige gebeurtenissen verdwijnen naar de achtergrond. Andere blijven aanwezig.
Dat kan gebeuren bij een dramatische gebeurtenis, maar ook door de opeenstapeling van ogenschijnlijk kleinere ervaringen. Een gesprek dat anders had moeten verlopen. Een overlijden dat je niet hebt zien aankomen. Een patiënt aan wie je nog regelmatig denkt.
Juist omdat zorgverleners gewend zijn om door te gaan, is er niet altijd ruimte om stil te staan bij de impact daarvan.
Met Hoe was je dienst? willen De Hosson en Geijteman die ervaringen bespreekbaar maken. Niet alleen door te laten zien wat zorgverleners meemaken, maar vooral door de vraag te stellen hoe zij daarmee omgaan. Waar vinden ze steun? Wat helpt hen om moeilijke ervaringen te verwerken? En wat hebben zij nodig van collega's, leidinggevenden en de organisaties waarin zij werken?
Niet alleen een individuele verantwoordelijkheid
Het boek raakt daarmee ook aan de cultuur binnen de gezondheidszorg. Van zorgverleners wordt veel verwacht. Ze moeten deskundig zijn, zorgvuldig handelen, moeilijke beslissingen nemen en tegelijkertijd empathisch en betrokken blijven. Onder hoge werkdruk is de ruimte voor reflectie en onderlinge gesprekken niet altijd vanzelfsprekend.
De emotionele gevolgen van het werk worden bovendien nogal eens beschouwd als iets waarmee een zorgverlener zelf moet leren omgaan.
Maar is dat terecht? En welke verantwoordelijkheid hebben zorgorganisaties om een omgeving te creëren waarin medewerkers zich veilig voelen om verdriet, fouten, onzekerheid en kwetsbaarheid te bespreken?
De verhalen in het boek bieden aanknopingspunten voor een breder gesprek over collegiale steun, begeleiding, professionele verantwoordelijkheid en de menselijke kant van goede zorg.
Drie jaar voorbereiding
Aan het boek is drie jaar gewerkt. Geijteman en de Hosson interviewen samen met journalist Heleen de Bruin vijftien zorgverleners en reflecteren vervolgens op deze interviews.
De Hosson is longarts in het Wilhelmina Ziekenhuis Assen, gespecialiseerd in palliatieve zorg en medeoprichter van Carend. Hij schreef eerder onder meer Slotcouplet, Leven toevoegen aan de dagen en het kinderboek Game Over – Alles over doodgaan.

Geijteman is internist-oncoloog en houdt zich eveneens bezig met de menselijke en medische vraagstukken rondom ernstige ziekte, behandeling en het levenseinde.

Met hun gezamenlijke boek verleggen de auteurs de aandacht van de patiënt naar degene die zorg verleent. Niet omdat het perspectief van de patiënt minder belangrijk is, maar omdat goede zorg niet los kan worden gezien van het welzijn van de mensen die deze zorg dagelijks bieden.
Een uitnodiging om het gesprek aan te gaan
Hoe was je dienst? is daarmee meer dan een verzameling persoonlijke verhalen. Het boek nodigt uit om anders te kijken naar het werk in de zorg, naar de verwachtingen die aan zorgverleners worden gesteld en naar de ruimte die er is om mens te blijven binnen een complexe gezondheidszorg.
Het is geschreven voor verpleegkundigen, verzorgenden, artsen, studenten en andere zorgprofessionals, maar ook voor iedereen die wil begrijpen wat zich achter de deuren van ziekenhuizen, verpleeghuizen en andere zorginstellingen afspeelt.
Want achter iedere zorgverlener schuilt een mens. Iemand die geraakt kan worden, die twijfelt, die verdriet heeft en die soms ervaringen mee naar huis neemt die niet zomaar verdwijnen.
Misschien begint betere zorg voor zorgverleners wel bij een eenvoudige vraag. Een vraag die we allemaal kennen, maar waarop we lang niet altijd het volledige antwoord horen.
Hoe was je dienst?
Vijftien persoonlijke verhalen uit de zorg
Voor het boek interviewen De Hosson en Geijteman vijftien mensen die ieder vanuit hun eigen ervaringen vertellen over de impact van het werken in de zorg.
Onder hen zijn SEH-arts Heleen Lameijer, die vertelt over de emoties na een reanimatie, en internist Yvo Smulders, die reflecteert op de eerste sterfgevallen en het begeleiden van jonge artsen. Coassistent Siemen van der Velde vertelt over de betekenis van simpelweg aanwezig zijn bij een stervende patiënt.
Ook internist-oncologen Sabine Netters en Tineke Smilde delen hun ervaringen met de dood in de dagelijkse praktijk. Specialist ouderengeneeskunde Jet van Esch vertelt over het belang van stilstaan bij een overlijden.
Wijkverpleegkundige Jennifer Bergkamp blikt terug op de begeleiding van een leerling bij diens eerste stervende patiënt. Verpleegkundige Jeannette den Ouden vertelt over de ingrijpende ervaring van het verzorgen van haar eigen stervende echtgenoot.
Een bijzonder verhaal is dat van ambulancechauffeur Annemiek Valent, die tijdens haar dienst wordt geconfronteerd met het overlijden van haar eigen negentienjarige zoon Gian.
Voormalig longarts-oncoloog Mariska Koster vertelt waarom zij uiteindelijk besluit het vak te verlaten. Anesthesioloog en SCEN-arts Kees Besse beschrijft de diepe impact van een tuchtzaak.
Daarnaast komen Edwin Spieard, die overledenen verzorgt, gynaecoloog Gerda Zeeman, verpleegkundige Thomas van der Meer en specialist ouderengeneeskunde Marjan de Gruijter aan het woord. Hun verhalen gaan onder meer over de omgang met overledenen, collegiale opvang, waardigheid en de vraag of zorgverleners zichzelf hetzelfde mededogen gunnen als hun patiënten.
Samen laten de vijftien verhalen zien hoe diep het werken in de zorg kan ingrijpen in het persoonlijke leven van zorgverleners. Maar ook hoe betekenisvol het kan zijn wanneer ervaringen worden gedeeld en kwetsbaarheid bespreekbaar wordt gemaakt.
Boek is nu te reserveren
Hoe was je dienst? Gesprekken over de impact van het lijden en de dood op zorgverleners verschijnt op 30 maart 2027 bij uitgeverij De Arbeiderspers. Het boek telt 272 pagina's en heeft een verkoopprijs van € 24,99.
Bekijk het boek en reserveer alvast een exemplaar via bol.com
Reageer