In de rubriek 'Kijk hier eens naar' delen we artikelen, verhalen, podcasts, beelden, of initiatieven die ons raken, aan het denken zetten of iets toevoegen aan het gesprek over palliatieve zorg, rouw en het levenseinde. Deze week: 

In januari 2026 is in het kader van het NPPZ II een zogenoemde burgerpeiling uitgevoerd onder 1.265 Nederlanders om inzicht te krijgen in welke mate zij bekend zijn met palliatieve zorg en of zij hebben nagedacht over eventuele (zorg)wensen rondom het levenseinde. De resultaten lees je hier:

'86% van de Nederlanders kent de term palliatieve zorg en ongeveer driekwart zegt een beetje tot (vrij) precies te weten wat het betekent. Toch weet maar minder dan de helft dat palliatieve zorg niet alleen bedoeld is voor de laatste weken van het leven en dat palliatieve zorg kan samengaan met levensverlengende behandeling.'

Universiteit Leiden, Pharos en het Amsterdam UMC nodigen volwassenen met kanker, die in het gesprek met hun arts of verpleegkundige niet alles over hun ziekte of behandeling willen weten (bijvoorbeeld de prognose), om deel te nemen aan de wetenschappelijke studie ‘Als patiënten niet alles willen weten: cultuursensitief informeren in de palliatieve zorg’. Het onderzoek richt zich op hoe zorgverleners omgaan met verschillen in informatiebehoeften van patiënten in de oncologie en bestaat uit een korte screeningsvragenlijst. Door deel te nemen, helpen patiënten de communicatie in de oncologische zorg beter af te stemmen op wat mensen wel en niet willen weten. Je vindt de vragenlijst hier: https://leidenuniv.eu.qualtrics.com/jfe/form/SV_3DZlQ0ClOH88khU 

Journalist Chris Klomp schrijft een indringende en persoonlijke tekst over levende rouw. Niet als theorie, maar van binnenuit. Over ziek zijn, verlies, angst, liefde en het zoeken naar houvast terwijl alles verschuift: 

'Het scheelt ook dat ik een heel mooi leven heb gehad en nog steeds heb. Bovendien slaan de behandelingen (voorlopig) heel goed aan. Maar de laatste dagen gaat het niet zo goed met mij. Ik denk namelijk steeds vaker: godverdomme, ik ga gewoon dood. Wat kut.'

Lauke Bisschops, Specialist Ouderengeneeskunde heeft een gratis, volledig anonieme webtool gemaakt: De Windbrief. Hiermee kunnen mensen een digitale brief schrijven aan een overleden dierbare. Het is een minimalistische ervaring: je typt je brief en "stuurt" hem via een visuele animatie waarbij het papier letterlijk opstijgt en verdwijnt:

'Dit is jouw digitale windtelefoon. Typ wat je kwijt wilt — een gedachte, een herinnering, iets dat je nooit hebt durven zeggen. Druk op verzenden. Kijk hoe de letters oplossen in de lucht.'

Luister het ontroerende en gevoelige lied 'De tijd' van singer-songwriter Tjitske Boonstra (Paulowna):

'Deze song vertelt het verhaal van 3,5 jaar mantelzorg en het uiteindelijke overlijden van mijn moeder die eierstokkanker had en wat dit met mij heeft gedaan.' 

In mei krijgt de Groningse tweeling Sarah en Eleonore Moll (26) een enorme klap te verwerken. Binnen 24 uur krijgen ze te horen dat zowel hun moeder als hun vader een zeldzame, agressieve vorm van kanker heeft. Lees hun indrukwekkende verhaal op LINDA.: 

'We zijn verschillend en kunnen flink botsen. Maar vanaf het moment dat onze ouders die diagnoses kregen, voelde alles wat daarvoor speelde onbelangrijk.'

Goed en menswaardig leven met dementie. Daar zet Jenny van der Steen zich al jaren voor in. Per 1 juli is zij benoemd tot hoogleraar Persoonsgerichte levenseinde zorg voor mensen met dementie: 

'We zien euthanasie bij dementie vaak onterecht als een individuele keuze die iemand helemaal zelf maakt. Maar zo werkt het niet: het is een grote beslissing die je uitgebreid met anderen bespreekt.'  

In het boek ‘Niets dan tijd’ delen Judith Zadoks en Nelleke Posthumus Meyjes met elkaar én de lezer hun emoties, vragen en ideeën rondom leven en dood en het bijzondere proces waarin zij zaten: Judith in het laatste jaar van haar leven vanwege uitgezaaide kanker en Nelleke met een nieuw perspectief op een langer leven vanwege een donornier. Vijf dagen na de boekpresentatie overleed Judith. Lees hier hun verhaal:

‘Doodsangst gaat niet over de dood zelf, maar over het verlies van controle, van identiteit, van betekenis, van verbinding met anderen. Niet over de dood, maar over het leven.‘

Het kunstwerk ‘Blijf nabij’, gemaakt door kunstenaar Saskia Stolz, verbeeldt de verbondenheid tussen iemand die ongeneeslijk ziek is en een naaste. Het staat symbool voor nabijheid, aandacht en samen betekenis blijven geven aan het leven, ook wanneer genezing niet meer mogelijk is. Het staat vanaf 10 juli drie weken lang in de Stationsstraat in Maastricht:

'Door het kunstwerk in de openbare ruimte te plaatsen, wordt palliatieve zorg op een laagdrempelige manier zichtbaar gemaakt. Het nodigt uit tot ontmoeting, gesprek en bewustwording over een onderwerp dat ons allemaal kan raken.'

Stof tot nadenken, dit fragment uit de podcast 'Nooit meer slapen', waarin journalist en televisiepresentator Hanneke Groenteman adviseert: 'Interview je ouders':

 'Want de meeste dingen die je wilt weten van mensen, weet je vaak niet van je ouders.'