Raak me aan

‘Welke kleren wil je aan als je bent overleden?’ De verpleegkundige van het hospice heeft me gevraagd om hierover na te denken en de kleding van mijn moeder apart van de andere kleren in de kast te hangen.

‘Wat een vraag,’ antwoordt mijn moeder en kijkt me aan met een blik waardoor ik me weer even heel klein voel. ‘Geen zwart, gewoon zoals ik ben. Ach, dat weet je wel,’ mompelt ze terwijl ze haar ogen sluit.

‘Ik ben zo moe, mijn ogen vallen gewoon dicht, sorry hoor, ik kan het niet tegenhouden.’

‘Laat maar gebeuren. Vind je het fijn als ik je zacht masseer?’ vraag ik.

Ze knikt.

Ik pak de olie en de grote massagehanddoek die ik, toen ze hier aankwam, in de kast heb gelegd. Voor het geval ik zou durven. Voorzichtig pak ik haar rechterhand in en leg mijn hand onder haar andere hand. Mijn ademhaling wordt rustiger en ik voel mijn voeten op de grond. Ik hoef niets te doen. Alleen hier zijn, met mijn aandacht bij haar hand en mijn eigen ademhaling.

Ik voel hoe haar hand steeds zwaarder wordt en ze zelf steeds minder hoeft te dragen. We communiceren met elkaar zonder woorden en hoewel dit mijn werk is en ik dit al vaak heb ervaren, ontroert het me iedere keer weer, vandaag extra diep. Haar mimiek verandert en haar gezicht ziet er zachter uit. We hoeven niets te zeggen. Ik voel aan haar hand wat ze nodig heeft en zij lijkt te voelen dat ik er ben.

Ik hou van mijn moeder en ze mag het zien en voelen. Ze hoeft niets terug te geven. Misschien kan ik haar juist daarom nu aanraken zoals ik dat eerder niet kon.

Er wordt zacht op de deur geklopt en de verpleegkundige kijkt om het hoekje. Als ze ons ziet, glimlacht ze en wacht. Dan dimt ze stilletjes het felle licht boven de wastafel, sluit de deur en laat ons.

‘Willen je voeten ook?’ vraag ik zacht.

‘Wat een weldaad,’ antwoordt ze en vraagt of dat voor mij niet te veel is.

‘Nee, maar dat is dan wel dertig euro,’ grijns ik.

Ze lacht. Ik heb al zo lang geen glimlach meer gezien op haar gezicht. Wat fijn dat we dit samen kunnen delen.

Mijn handen omhullen haar voeten. Ik zie haar ademhaling vertragen en voel hoe haar lichaam een stukje zakt. Ze laat me dichtbij komen.

Zo zitten we een hele tijd, zij met gesloten ogen. Af en toe sluit ik de mijne.

Iets wat aangeraakt is, kun je nooit meer niet voelen. Het blijft.

‘Dag lieverd,’ fluister ik als ik wegga en geef haar vijf zachte kusjes op haar voorhoofd.

‘Dag lieverd,’ fluistert ze terug met haar ogen dicht en knijpt zacht in mijn hand.