‘Afscheid nemen. Hoe doe je dat.’ Dat schreef mijn extra zoon in een story op een van de socials. Hij hoopte sinds de diagnose ‘ongeneeslijk’ twee jaar op een langer leven, maar nu nadert zijn afscheid.
Ik weet niet hoe ik afscheid moet nemen van mijn extra kind van wie ik zoveel hou, want hij laat mij nu niet meer toe in zijn leven. Hij wil dit deel, het afronden van zijn leven, met zijn kinderen en zijn broer doen. Dieren doen dat soms ook, ze zonderen zich vaak af als ze gaan baren of als ze gaan sterven. Soms is het zo dat, als bij een stervende een dierbare dichtbij is, dat het afscheid moeilijker maakt.
In het werk voor Stichting Komma dat ik nu drie jaar mag doen, heb ik gesprekken gevoerd met talloze ongeneeslijk zieke ouders. Het verhaal van hun leven vast mogen leggen op film. Ook mijn extra kind heeft een film laten maken, het interview werd gedaan door een van mijn dierbare collega’s. Hoe is dat, om een portret te maken van iemand van wie je weet dat hij of zij niet beter wordt.
Je weet waarom je bij de ouders komt, maar de vragen die je stelt als de camera draait gaan over het leven. Dan valt de reden waarom je de film maakt eigenlijk weg. Recent kreeg ik via een van de socials een privébericht van iemand voor wie we een afspraak hadden gemaakt om te komen filmen. In de afspraakbevestiging staan altijd de naam van de interviewer en wie het camerawerk doet. Hij had me opgezocht en schreef: ‘Jullie komen over een paar dagen een Komma van me maken. Leuk!’ Daar kijk je dus naar uit als je weet dat het afscheid nadert.
Nu volg ik de Komma-methode voor mezelf. In mijn hoofd blader ik door de herinneringen die ik maakte met mijn twee extra kinderen. Meer dan 25 jaar. Het afscheid van hun ouders, mijn vrienden. Vakanties, verjaardagen, feestdagen, geboortes van hun kinderen. Ik maakte het allemaal mee. Nu zijn sterven nadert vraagt hij me afstand te nemen. Misschien maakt dat het makkelijker voor hem. Voor mij is het moeilijk. Ik zou zo graag nog iets voor hem doen en ik moet nu alleen het verlies van deze zoon zien te plaatsen.
Ik app dat ik van hem hou. Er komt geen antwoord meer.
Stichting Komma helpt ongeneeslijk zieke ouders hun levensverhalen kosteloos vast te leggen in een interview op beeld. Als blijvende herinnering voor hun kinderen en naasten. Sander de Hosson, longarts en mede-oprichter van Carend, is ambassadeur van Stichting Komma.