‘Hoe lang nog?’ Nieuwe documentaire volgt vijf mensen die leven met ongeneeslijke kanker

Rob, Rein, Tilly, Ben en Marian hebben allemaal te horen gekregen dat ze ongeneeslijke kanker hebben. Het slechte nieuws is inmiddels uitgesproken. Maar wat betekent zo'n diagnose voor het dagelijks leven? Hoe ga je om met de onzekerheid over de toekomst? En hoe verandert de manier waarop je naar het leven kijkt wanneer duidelijk wordt dat genezing niet meer mogelijk is?

Dat zijn de vragen die centraal staan in de nieuwe Nederlandse documentaire Hoe lang nog, van regisseur Niels van Koevorden.

De film speelt zich grotendeels af in de spreekkamer van oncoloog Eric Geijteman in het Erasmus MC in Rotterdam. De vijf hoofdpersonen worden gedurende hun ziekteproces gevolgd. Hun gesprekken met de arts en hun naasten laten zien hoe het besef van een naderend levenseinde geleidelijk verandert.

Leven met een onzekere toekomst

Wie hoort dat kanker niet meer te genezen is, krijgt te maken met een werkelijkheid waarin veel zekerheden verdwijnen. De eerste vragen gaan vaak over de ziekte zelf. Welke behandelingen zijn nog mogelijk? Wat leveren die op? En misschien wel de moeilijkste vraag: hoeveel tijd is er nog?

Een precies antwoord is lang niet altijd mogelijk. Ook wanneer artsen beschikken over uitgebreide medische informatie, blijft het voorspellen van de individuele levensverwachting ingewikkeld. Het ziekteverloop kan sneller of langzamer gaan dan verwacht. Behandelingen kunnen aanslaan, maar ook tegenvallen.

In Hoe lang nog wordt zichtbaar hoe de vijf hoofdpersonen zich tot die onzekerheid proberen te verhouden. Wat aanvankelijk nog onwerkelijk lijkt, wordt in de loop van weken en maanden steeds concreter. Er zijn goede berichten en teleurstellingen. Hoop blijft bestaan, maar verandert soms van betekenis.

Want hopen hoeft niet altijd te betekenen dat iemand verwacht alsnog beter te worden. Hoop kan ook betrekking hebben op een belangrijke gebeurtenis, een ontmoeting met familie of de mogelijkheid om nog enige tijd thuis te zijn.

Wat maakt de resterende tijd waardevol?

De documentaire stelt ook een andere vraag: wat wil iemand nog doen met de tijd die resteert?

Voor de een betekent dat een grote reis maken om familie nog eenmaal te ontmoeten. Voor de ander is het juist belangrijk om het gewone leven zo lang mogelijk voort te zetten. Boodschappen doen, samen eten, een vertrouwde dagindeling behouden.

Daarmee raakt de film aan een belangrijk uitgangspunt van palliatieve zorg. Wanneer genezing niet meer mogelijk is, blijft goede zorg van grote betekenis. Niet alleen door lichamelijke klachten te behandelen, maar ook door aandacht te hebben voor wat iemand belangrijk vindt.

De medische mogelijkheden en de persoonlijke wensen van patiënten vallen daarbij niet altijd vanzelfsprekend samen. Een behandeling kan misschien nog levensverlenging bieden, maar tegelijkertijd veel energie kosten. De vraag wat medisch mogelijk is, moet daarom steeds worden verbonden met de vraag wat voor de patiënt waardevol is.

De spreekkamer als middelpunt

Opvallend aan Hoe lang nog is de gekozen filmvorm. De vijf hoofdpersonen spreken rechtstreeks in de camera, die de positie van de arts inneemt. Daarmee krijgt de kijker als het ware een plaats in de spreekkamer.

De documentaire kiest voor een sobere en minimalistische benadering. Geen grote dramatische ingrepen, maar gesprekken, stiltes en kleine gebaren. Soms is er een troostende arm om een schouder. Soms zijn er vooral woorden die moeilijk uitgesproken kunnen worden.

Ook Eric Geijteman als arts speelt een belangrijke rol. Volgens de makers toont deze zich een betrokken en meevoelende gesprekspartner, maar kan hij zijn patiënten niet de zekerheid geven waarnaar zij verlangen.

Juist dat maakt de spreekkamer tot een bijzondere plek. Hier ontmoeten medische kennis en menselijke onzekerheid elkaar. Artsen kunnen uitleg geven over behandelingen en verwachtingen, maar niet alle vragen beantwoorden. En patiënten moeten beslissingen nemen terwijl de toekomst onzeker blijft.

Het belang van tijdige gesprekken

De onderwerpen die in de documentaire aan bod komen, sluiten nauw aan bij de ontwikkelingen binnen de palliatieve zorg in Nederland. Volgens Palliaweb worden gesprekken over de palliatieve levensfase in de praktijk nog regelmatig laat gevoerd. Patiënten en naasten wachten soms zelf met het onderwerp, terwijl zorgverleners niet altijd het initiatief nemen.

Tegelijkertijd blijkt dat mensen die dergelijke gesprekken wel hebben gevoerd, daar doorgaans positief op terugkijken. Het bespreken van verwachtingen, behandelwensen en persoonlijke waarden kan helpen om beter voorbereid te zijn op veranderingen in het ziekteproces. Dat vraagt om meer dan een eenmalig gesprek na het stellen van een ongeneeslijke diagnose. Wensen kunnen veranderen. Wat iemand kort na het slechte nieuws belangrijk vindt, hoeft enkele maanden later niet meer hetzelfde te zijn.

Daarom is proactieve zorgplanning een voortdurend proces, waarbij patiënt, naasten en zorgverleners samen blijven onderzoeken welke zorg past bij de situatie en de persoonlijke voorkeuren.

Niet alleen een verhaal over doodgaan

Hoewel Hoe lang nog gaat over mensen die weten dat hun leven eindig is, lijkt de documentaire vooral ook te gaan over het leven dat daaraan voorafgaat.

Over de onzekerheid waarmee mensen leren omgaan. Over relaties die veranderen wanneer ziekte een steeds grotere plaats inneemt. Over de betekenis van gewone dagelijkse bezigheden. En over de vraag hoeveel ruimte er naast behandelingen, onderzoeken en ziekenhuisbezoeken overblijft voor het leven zelf.

Voor zorgverleners kan de documentaire een waardevolle aanleiding zijn om stil te staan bij de manier waarop zij gesprekken voeren over een ongeneeslijke ziekte. Niet alleen over de medische mogelijkheden, maar ook over verwachtingen, angsten en wensen.

Want achter de vraag 'Hoe lang nog?' schuilt vaak een andere, minstens zo belangrijke vraag: hoe wil ik de tijd die mij nog rest doorbrengen?

Wanneer is de documentaire te zien?

Hoe lang nog (internationale titel: How Much Longer) is een Nederlandse documentaire van 83 minuten, geregisseerd door Niels van Koevorden en geproduceerd door Een van de jongens.

De film beleeft zijn wereldpremière tijdens IDFA 2026, dat op 12 november begint. Op maandag 16 november organiseert NPO Doc een speciale vertoning om 13.30 uur in The Pulse in Amsterdam. Aansluitend vindt een gesprek plaats met regisseur Niels van Koevorden en researcher Tim Blaauw.

Meer informatie: Bekijk de aankondiging op NPO Doc.