Van afscheid tot nazorg: ontdek het programma van het Jaarcongres Rouw 2027

Wat betekent het om iemand te verliezen? Hoe begeleid je kinderen, gezinnen en naasten bij rouw? En hoe blijf je als zorgverlener betrokken wanneer de zorg voor een patiënt is beëindigd, maar het verdriet van diens naasten doorgaat? Op woensdag 17 maart 2027 organiseert Carend in het Beatrix Theater in Utrecht het Jaarcongres Rouw 2027. Het volledige programma is bekend, met bijzondere plenaire lezingen en acht verdiepende workshops.

Rouw hoort bij het leven, maar laat zich moeilijk voorspellen. Verlies kan plotseling komen, maar ook langzaam ontstaan wanneer iemand leeft met een ongeneeslijke ziekte, dementie of een ernstige beperking. En waar de buitenwereld na een overlijden vaak weer doorgaat, moeten nabestaanden hun leven opnieuw vormgeven met het gemis van iemand die belangrijk voor hen was.

Tijdens het Jaarcongres Rouw 2027, met als thema Van afscheid tot nazorg, kijken we vanuit verschillende perspectieven naar deze ervaringen. Wetenschappers, zorgprofessionals, rouwdeskundigen en ervaringsdeskundigen delen hun kennis, verhalen en praktische inzichten.

Het programma volgt als het ware de weg van verlies: van de eerste ingrijpende momenten en het brengen van een overlijdensbericht tot de betekenis van herinneringen, de ondersteuning van kinderen en gezinnen en het verder leven met verlies.

Programma at a glance

Ochtendprogramma | Plenaire lezingen

08.30–09.15 uur | Ontvangst

Ontvangst in het Beatrix Theater met koffie en thee.

09.15–09.20 uur | Opening door Sander de Hosson

Longarts, schrijver en oprichter van Carend Sander de Hosson opent het congres en staat stil bij het belang van aandacht voor rouw en verlies, zowel in de zorg als daarbuiten.

09.20–10.10 uur | Als de dood op de stoep staat

Lars de Jong en Joke Roelfsema

Een plotseling overlijden kan het leven in enkele seconden veranderen. Maar hoe vertel je iemand dat een dierbare is overleden? En hoe komt zo'n bericht binnen bij degene die het moet ontvangen?

Lars de Jong brengt zijn ervaring vanuit het politiewerk mee. Joke Roelfsema vertelt vanuit haar persoonlijke ervaring als moeder van Michiel, die op 21-jarige leeftijd door een ongeval overleed. Samen bespreken zij hoe belangrijk de eerste momenten na een overlijden zijn, welke woorden en handelingen mensen kunnen bijblijven en wat werkelijk helpt wanneer het leven plotseling stilstaat.

10.10–10.45 uur | Tekens van verbondenheid

Leo Fijen

Wanneer iemand overlijdt, verdwijnt diegene uit het dagelijks leven. Maar de relatie houdt daarmee niet op. Herinneringen, muziek, rituelen en vertrouwde voorwerpen kunnen een belangrijke betekenis krijgen.

Journalist en schrijver Leo Fijen verkent hoe mensen verbonden blijven met degenen die zij missen. Een beschouwende lezing over liefde, herinnering en de manieren waarop een relatie ook na de dood kan blijven voortbestaan.

10.45–11.10 uur | Pauze

11.10–11.45 uur | Rouw kent geen vast stappenplan

Daan Westerink

Rouw verloopt niet volgens een vast schema. Verdriet kan samengaan met plezier, werk, school en nieuwe ervaringen. Wat helpt mensen om hun leven na een ingrijpend verlies opnieuw vorm te geven?

Rouwdeskundige en pedagoog Daan Westerink bespreekt hedendaagse inzichten in rouw en de betekenis van steun vanuit de sociale omgeving. Met aandacht voor wat familieleden, vrienden, collega's en zorgprofessionals kunnen betekenen, ook wanneer het verlies al langer geleden is.

11.45–12.25 uur | Nazorg na overlijden: wat doe je eigenlijk?

Toosje Valkenburg

Na een overlijden eindigt de medische zorg, maar voor nabestaanden blijven vaak vragen bestaan. Over de laatste dagen, de genomen beslissingen en gebeurtenissen die zij nog proberen te begrijpen.

Huisarts en hospicearts Toosje Valkenburg bespreekt hoe goede nazorg er in de praktijk uit kan zien. Wanneer neem je contact op met nabestaanden? Hoe voer je een nabestaandengesprek? En wanneer is aanvullende ondersteuning nodig? Een praktische lezing over de betekenis van zorg na het overlijden.

12.25–13.30 uur | Lunchpauze

Middagprogramma | Eerste workshopronde

13.30–14.30 uur | Kies uit vier verdiepende workshops

Workshop 1 – Rouw op de werkvloer: ruimte voor verlies in de zorg

Joke Roelfsema

Ook zorgverleners krijgen met verlies te maken. Een patiënt met wie je een band hebt opgebouwd overlijdt, een collega verliest een dierbare of iemand probeert het werk vol te houden terwijl thuis een ingrijpende situatie speelt.

Joke Roelfsema bespreekt hoe rouw doorwerkt op de werkvloer en wat collega's en leidinggevenden kunnen doen om ruimte te bieden aan verlies. Hoe creëren we een werkomgeving waarin verdriet niet hoeft te worden weggestopt?

Workshop 2 – Opgroeien met gemis: over rouw bij kinderen en jongeren

Riet Fiddelaers-Jaspers

Kinderen rouwen anders dan volwassenen. Hun begrip van de dood verandert naarmate zij ouder worden, waardoor een verlies op verschillende momenten in hun ontwikkeling opnieuw betekenis kan krijgen.

Riet Fiddelaers-Jaspers, een van de bekendste Nederlandse deskundigen op het gebied van rouw bij kinderen, bespreekt de betekenis van hechting, veiligheid en steun vanuit de omgeving. Hoe herken je verdriet dat een kind niet onder woorden kan brengen? En hoe bied je passende ondersteuning, thuis, op school en in de zorg?

Workshop 3 – Levend verlies: rouwen om wat verandert

Ellis Middelhuis

Niet alle rouw begint met een overlijden. Mensen kunnen ook rouwen om gezondheid, zelfstandigheid, toekomstverwachtingen of de relatie met een naaste die door ziekte ingrijpend verandert.

Ellis Middelhuis laat zien hoe levend verlies zich kan uiten en waarom dit verdriet vaak onvoldoende wordt herkend. Wat betekent het om steeds opnieuw afscheid te moeten nemen van iets wat er eerder wel was? En hoe kunnen zorgverleners patiënten en naasten daarin begeleiden?

Workshop 4 – Rouw buiten de spreekkamer: verlies herkennen waar het leven doorgaat

Marcel Kolder

Rouw is niet altijd zichtbaar en speelt zich voor een groot deel af buiten de spreekkamer. In gezinnen, op het werk en in het gewone dagelijkse leven.

Marcel Kolder deelt zijn persoonlijke ervaringen met langdurige intensieve zorg, levend verlies en het overlijden van zijn vrouw Michelle. Met verhalen, kunst en fragmenten uit de documentaire Een kaarsje voor Michelle onderzoekt hij hoe we verborgen verdriet beter kunnen herkennen. Een interactieve workshop over de rol van zorgverleners, de sociale omgeving en de samenleving.

Middagprogramma | Tweede workshopronde

14.45–15.45 uur | Kies opnieuw uit vier verdiepende workshops

Workshop 5 – Rouw en betekenisgeving: verder leven met verlies

Carlo Leget

Het overlijden van een dierbare kan ingrijpende levensvragen oproepen. Wie ben ik zonder de ander? Wat geeft mijn leven nog betekenis? En hoe ga ik verder met een toekomst die ik mij heel anders had voorgesteld?

Hoogleraar zorgethiek Carlo Leget gaat in op de existentiële dimensie van rouw. Hij laat zien hoe zorgverleners ruimte kunnen bieden aan levensvragen, zonder direct antwoorden of oplossingen te willen aandragen.

Workshop 6 – Een gezin in rouw: hoe begeleid je mensen die verschillend rouwen?

Annet Weijers

Binnen een gezin kan iedereen op een andere manier omgaan met hetzelfde verlies. De een wil praten, de ander zoekt afleiding. Ouders proberen hun kinderen te ondersteunen terwijl zij zelf verdriet hebben.

Orthopedagoog en rouwtherapeut Annet Weijers bespreekt hoe verschillende rouwreacties binnen een gezin kunnen leiden tot misverstanden en spanningen. Hoe help je gezinsleden elkaar beter te begrijpen? En hoe begeleid je een gezin zonder ervan uit te gaan dat iedereen op dezelfde manier moet rouwen?

Workshop 7 – Cultuursensitieve rouwbegeleiding: aansluiten bij de mens en diens achtergrond

Samira El Moussaoui

Rituelen, geloof, familieverhoudingen en culturele gewoonten kunnen een belangrijke rol spelen bij afscheid en rouw. Tegelijkertijd zijn de wensen en behoeften van ieder mens verschillend.

Verpleegkundige en rouwcoach Samira El Moussaoui bespreekt hoe zorgverleners respectvol kunnen aansluiten bij de leefwereld van patiënten en nabestaanden. Met aandacht voor communicatie, culturele sensitiviteit en het belang van open vragen stellen zonder aannames te doen.

Workshop 8 – Mijn broer blijft mijn broer: rouw vanuit het perspectief van een naaste

Soesja van Grondelle

Wat betekent het om een broer te verliezen? En hoe verandert het leven wanneer iemand met wie je bent opgegroeid er plotseling niet meer is?

Soesja van Grondelle deelt haar persoonlijke ervaringen met verlies en het blijvend betekenis geven aan de band met haar broer. Een workshop die ruimte biedt aan het perspectief van nabestaanden en laat zien hoe belangrijk erkenning, herinnering en verbondenheid kunnen zijn.

Plenaire afsluiting

16.00–16.50 uur | Het rouwende lichaam

Sandra Jongeneelen

Rouw raakt niet alleen onze gedachten en gevoelens, maar ook ons lichaam. Vermoeidheid, slaapproblemen, spanning en lichamelijke klachten kunnen nauw samenhangen met ingrijpend verlies.

Sandra Jongeneelen, oprichter van RouwExpertise en auteur van Van missen krijg je het koud, laat zien hoe verdriet en lichamelijke reacties met elkaar verbonden zijn. Wat gebeurt er in ons lichaam wanneer we rouwen? Hoe herkennen we deze signalen? En wat betekent dit voor de begeleiding van mensen die een groot verlies hebben meegemaakt?

16.50–17.00 uur | Wat nemen we mee? Lessons learned

Sander de Hosson

Een gezamenlijke terugblik op de belangrijkste inzichten van de dag. Welke lessen nemen we mee naar de praktijk? En wat kunnen we morgen anders doen om mensen bij verlies beter te ondersteunen?

Voor wie is dit congres bedoeld?

Het Jaarcongres Rouw 2027 is bedoeld voor iedereen die beroepsmatig of vanuit maatschappelijke betrokkenheid te maken heeft met mensen die verlies ervaren. Denk aan verpleegkundigen, artsen, psychologen, geestelijk verzorgers, maatschappelijk werkers, rouwbegeleiders, medewerkers van hospices, uitvaartprofessionals, onderwijsprofessionals en vrijwilligers.

De combinatie van wetenschappelijke inzichten, persoonlijke verhalen en praktische workshops maakt het congres relevant voor zowel ervaren professionals als mensen die zich verder willen verdiepen in rouw en verlies.

Praktische informatie

Datum: woensdag 17 maart 2027
Locatie: Beatrix Theater, Utrecht
Tijd: 09.15–17.00 uur, ontvangst vanaf 08.30 uur

Inschrijven kan hier.

Deelnamekosten:

• Vroegboektarief tot en met 1 december 2026: € 307,50

• Regulier tarief: € 345,-

• Studenten en vrijwilligers: € 175,-

Accreditatie is aangevraagd bij ABAN, NAPA, V&VN en VSR.

Bekijk het volledige programma en meld je aan via deze link.

Want goede zorg stopt niet bij het overlijden. Aandacht voor rouw en verlies is minstens zo belangrijk in de tijd die daarop volgt.