Die ene palliatieve patiënt van Willemien Schep, netwerkcoördinator palliatieve zorg

In de rubriek 'Die ene palliatieve patiënt' vertelt een zorgverlener over een patiënt die indruk heeft gemaakt of een nieuw inzicht heeft gegeven. Deze aflevering met Willemien Schep, netwerkcoördinator palliatieve zorg.

 ‘Doordat ik het televisieprogramma 100 dagen in de zorg volg, waarin de presentator telkens zo’n drie maanden meeloopt in een bepaalde zorgsector, denk ik regelmatig terug aan de tijd dat ik zelf nog in opleiding was.

Ik was achttien toen ik als leerling begon op de oncologieafdeling van een ziekenhuis. Ik werkte en leerde tegelijkertijd. Dit was wat ik wilde: verpleegkundige worden. Vriendinnen die voor een andere studie kozen, zaten de hele dag op school, terwijl ik dagelijks te maken kreeg met mensen die ernstig ziek waren.

Er was een mevrouw opgenomen van ongeveer vijftig jaar. Ze was jong vergeleken met de meeste andere patiënten. Ze had kinderen van mijn leeftijd. Mevrouw had een zwart plekje bij haar navel en er werden allerlei onderzoeken gedaan om uit te zoeken wat er aan de hand was. Ik had een klik met haar. We maakten regelmatig een praatje en zij was ook geïnteresseerd in mij.

Op een dag werd duidelijk wat mevrouw mankeerde. Ze had kanker en de ziekte zat overal in haar lichaam. De prognose was slecht en haar levensverwachting kort. Ik schrok daar enorm van. Ineens durfde ik haar kamer niet meer in. Ik voelde me daar schuldig over en besprak het met mijn praktijkbegeleider. Het voelde als falen. Ik vond dat ik gewoon weer naar haar toe moest.

Hoewel ik op een oncologieafdeling werkte, was ik er helemaal niet op voorbereid om met zo’n heftige situatie geconfronteerd te worden. Ik had daar gewoon niet bij stilgestaan. Ik wist niet goed wat ik tegen haar moest zeggen, had nog geen taal voor zoiets. Als je achttien bent, ben je met heel andere dingen bezig. Het lukte me een tijdje om het contact met haar te ontwijken, maar op een gegeven moment moest ik toch naar haar toe. Ik heb geloof ik gezegd dat ik het lastig vond. Dat begreep zij volkomen. Dat vond ik ergens ook rot om te horen. Daarna heb ik haar niet meer gezien.

Als ik er nu op terugkijk, denk ik: wat vragen we eigenlijk veel van jonge mensen die in de zorg beginnen. Je wordt als jonge verpleegkundige in opleiding geconfronteerd met mensen die te horen krijgen dat ze niet meer beter worden. Met verdriet, angst en vragen over leven en dood. En dan wordt er ook van je verwacht dat je weet hoe je daarmee om moet gaan. Hoe je aansluit bij mensen die in een existentiële crisis verkeren en welke woorden je kunt gebruiken, leer je als je wat langer in het vak zit. Dan ontwikkel je daar een soort gevoel voor. Je leert dat je niet altijd iets hoeft op te lossen of de juiste woorden hoeft te hebben. Soms is het belangrijkste dat je er gewoon bent en durft te luisteren.

Maar dat moet je wel leren. Je kunt dit soort situaties niet voorkomen, maar je kunt er wel voor zorgen dat jonge zorgprofessionals een vangnet hebben. Dat was er destijds in het ziekenhuis niet altijd. Palliatieve zorg gaat niet alleen over wat je medisch of verpleegkundig kunt doen. Het gaat ook over hoe je er voor iemand kunt zijn op een moment dat het leven ineens heel anders wordt. En juist daarbij moet je als jonge zorgprofessional niet het gevoel hebben dat je er helemaal alleen voor staat.’

Een aantal verhalen uit deze rubriek, geschreven door journalisten Gertien Koster en Jos Schuring, zijn verzameld in het boek 'Die ene palliatieve patiënt vergeet ik nooit meer'. Wanneer je via boekhandel Riemer een boek van de speciale 'Carend pagina' aanschaft, draag je direct bij aan het werk van stichting Samen Carend: 10% van de omzet wordt afgedragen aan de stichting. Zo help je mee aan een toekomst waarin zorg niet alleen draait om systemen en productie, maar vooral om aandacht, kwaliteit, compassie en menselijkheid. 

Jouw verhaal over die ene palliatieve patiënt hier? Stuur een bericht naar redactie@carend.nl, dan nemen Gertien en Jos contact met je op.